Κατά την σχεδόν 4ετή διεύθυνση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ) εκ μέρους μου, έγιναν προσπάθειες να εφαρμοστούν οι δεδηλωμένοι βασικοί άξονες της πολιτικής που είχα σχεδιάσει και για τους οποίους είχα ενημερώσει εγγράφως το προσωπικό του ΕΑΑ τον Νοέμβριο του 2016. Έγινε προσπάθεια να αλλάξει το διοικητικό πρότυπο ακολουθώντας το δυνατόν στοιχεία ανοιχτής διακυβέρνησης και οριζόντιου συντονισμού που αποκλείουν εξ’ αρχής φαινόμενα ευνοιοκρατίας ή αυθαιρεσίας, εξασφαλίζοντας το δυνατόν την ενιαία εφαρμογή των κανόνων της διοικητικής δεοντολογίας. 

Με σκοπό την περαιτέρω ανάπτυξη του ΕΑΑ και την ανάδειξή του ως Κέντρο Ερευνητικής Αριστείας, Παροχής Εξειδικευμένων και Καινοτόμων Υπηρεσιών & Διάχυσης της Επιστημονικής γνώσης είχα θέσει ως βασικές κατευθύνσεις δράσης τις κάτωθι:

  • Αναπτυξιακή πολιτική, στήριξη και ανάδειξη των ερευνητικών δράσεων και του κοινωνικού ρόλου του ΕΑΑ.
  • Αναβάθμιση της διοικητικής λειτουργίας του ΕΑΑ, 
  • Αναβάθμιση της λειτουργίας του ΕΛΚΕ. 

Πρέπει να τονίσω ότι με την ανάληψη υπηρεσίας μου ως Διευθυντής του ΕΑΑ ανέκυψαν θέματα τα οποία σχετίζονταν με μια σωρεία νέων νομοθετικών ρυθμίσεων που επέβαλαν σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία του ΕΑΑ αλλά και αύξηση της γραφειοκρατίας στον τρόπο διαχείρισης των ερευνητικών προγραμμάτων (Ν. 4386/2016, Ρυθμίσεις για την έρευνα και άλλες διατάξεις, N.4387/2016 Ενιαίο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλειας Μεταρρύθμιση ασφαλιστικού συνταξιοδοτικού συστήματος Ρυθμίσεις φορολογίας εισοδήματος και τυχερών παιγνίων και άλλες διατάξεις,, Ν. 4485/2017 Οργάνωση και λειτουργία της ανώτατης εκπαίδευσης, ρυθμίσεις για την έρευνα και άλλες διατάξεις). Επίσης διαπιστώθηκαν προβλήματα που απαιτούσαν άμεση διευθέτηση (πχ., υποστελέχωση των διοικητικών υπηρεσιών και του ΕΛΚΕ, θεσμικά κενά, έλλειψη αναλυτικών εκθέσεων ορκωτών, αδυναμία εγκρίσεων πολεοδομικών αδειών λόγω μη εγγραφής της περιουσίας ΕΑΑ στο Εθνικό Κτηματολόγιο, κα).

Στη βάση των παραπάνω έγινε κάθε δυνατή προσπάθεια για την επίτευξη των στόχων και ταυτόχρονα για την αντιμετώπιση των τρεχόντων θεμάτων και αναγκών του Κέντρου. 

Στο κάτωθι κείμενο αναφέρονται με αρκετή λεπτομέρεια όλες οι δράσεις και το επίπεδο επίτευξης των στρατηγικών στόχων του ΕΑΑ, όπως εμπλουτίστηκαν από την παρούσα διοίκηση.

Στρατηγικοί στόχοι του ΕΑΑ

Η διεύθυνση του ΕΑΑ το 2019 επικαιροποίησε και εμπλούτισε τους βασικούς στρατηγικούς στόχους του Κέντρου με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση της δράσης του ΕΑΑ σε όλους τους τομείς της αρμοδιότητας του. Παρουσιάζουμε κάτωθι τους 5 βασικούς στρατηγικούς στόχους του ΕΑΑ, όπως έχουν διαμορφωθεί.

Στρατηγικός στόχος Α: «Ενίσχυση της Συμβολής του ΕΑΑ στη Βασική & Εφαρμοσμένη Έρευνα και την Ανάπτυξη Νέων Επιστημονικών Πεδίων»

Γενικός στρατηγικός – αναπτυξιακός στόχος της ερευνητικής πολιτικής του ΕΑΑ είναι η συνεχής εξέλιξη της βασικής έρευνας σε συνεργασία με άλλους ερευνητικούς και ακαδημαϊκούς φορείς σε εθνικό και διεθνές επίπεδο και η προσπάθεια διείσδυσης σε νέες επιστημονικές κατευθύνσεις και πεδία εφαρμογών. Στα πλαίσια αυτά πρέπει να ενισχύονται οι προσπάθειες των ερευνητών για χρηματοδοτήσεις από ερευνητικά προγράμματα ή από τη δυνατότητα χρηματοδότησης της επέκτασης υποδομών μέσα από αναπτυξιακά προγράμματα. Φυσικά κύριο μέλημα (και ζητούμενο) είναι η στήριξη και η συντήρηση των υπαρχουσών επιστημονικών υποδομών (που απαριθμούν 703 επίγειους μετρητικούς σταθμούς,που καλύπτουν όλη την Ελληνική επικράτεια, και μοναδικές υποδομές συλλογής και διαμεταγωγής δορυφορικών δεδομένων) αλλά και ο σχεδιασμός και υλοποίηση νέων με μεγάλη κοινωνική βαρύτητα.

Για την ενίσχυση της βασικής αλλά και εφαρμοσμένης έρευνας εκκινήθησαν πολλές διαδικασίες από την παρούσα διοίκηση, τα σημαντικότερα αποτελέσματα των οποίων είναι:

  1. Κατάταξη του ΕΑΑ στη 1η  θέση το 2018 και το 2019 ανάμεσα σε όλα τα Ελληνικά Ιδρύματα, στον τομέα Earth and Environmental Sciences σύμφωνα με το Nature (Index Share). 
  2. Επικαιροποίηση των στρατηγικών στόχων του ΕΑΑ θέτοντας ως έναν από τους βασικούς στόχους την ενίσχυση των ερευνητικών-αναπτυξιακών δράσεων σε θέματα συλλογής πρωτογενών δεδομένων για τη μελέτη του φαινομένου της Κλιματικής Αλλαγής και των αποτελεσμάτων της αλλά και τον συντονισμό σε εθνικό επίπεδο όλων των σχετικών δράσεων.
  3. Αύξηση των δημοσιεύσεων του ΕΑΑ σε διεθνή περιοδικά με κριτές κατά ~15%, την διετία 2018-2019 σε σχέση με την διετία 2016-2017 αλλά και των ετεροαναφορών κατά ~75%. 
  4. Υλοποίηση 2 υψηλού κύρους προγραμμάτων ERC Consolidator Grants.
  5. Πραγματοποίηση 11 νέων προσλήψεων ερευνητών και ενός ΕΛΕ, ενώ είναι σε διαδικασία ολοκλήρωσης η πρόσληψη άλλων 2 ερευνητών (εντός του 2020). Υπολογίζοντας και τις αποχωρήσεις ερευνητών λόγω σύνταξης, οι άνωθεν προσλήψεις αντιστοιχούν σε αύξηση ερευνητών κατά 17.5%.
  6. Θέσπιση 3 ετησίων υποτροφιών/βραβείων για την ενίσχυση των ερευνητών και ΕΛΕ επί θητεία αλλά και Ειδικού Τεχνικού και Επιστημονικού Προσωπικού με διδακτορικό. 
  7. Συγκρότηση νέου Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΑΑ από διεθνώς αναγνωρισμένους  επιστήμονες. Η σύνθεση του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΑΑ, διαμορφώθηκε ως εξής: 

Πρόεδρος: Dr. Nikos Prantzos, Director of Research CNRS, France | prantzos@iap.fr
Μέλη: 

Στα μέλη του Επιστημονικού Συμβουλίου (ΕΣ) εστάλησαν τα πεπραγμένα τόσο του Κέντρου όσο και των Ινστιτούτων προκειμένου να συνδράμουν με πιθανές προτάσεις τους. Στη συνέχεια, τα μέλη του ΕΣ παρουσίασαν τις προτάσεις τους, οι οποίες συμβάλλουν στην ενίσχυση των επιστημονικών πεδίων που θεραπεύονται στα Ινστιτούτα και στην επιτυχή επικείμενη αξιολόγηση τους.

Στρατηγικός στόχος B: “Ανάπτυξη, Ενίσχυση και Προβολή των Καινοτόμων Υπηρεσιών Πρόγνωσης, Εντοπισμού, Παρακολούθησης, Καταγραφής και Διαχείρισης Αποτελεσμάτων Φυσικών Καταστροφών”

Το ΕΑΑ έχοντας διαχρονικά ως έναν από τους πυλώνες ανάπτυξης του την έρευνα σχετικά με την σεισμικότητα του Ελλαδικού χώρου, την παρακολούθηση της Γης, της ατμόσφαιρας και του διαστήματος μέσω επίγειων και δορυφορικών συστημάτων, την μελέτη του κλίματος και των μετεωρολογικών συνθηκών αλλά και την μετουσίωση της έρευνας σε καινοτόμες υπηρεσίες σχετικές με την πρόγνωση όπου είναι δυνατόν, τον εντοπισμό, την παρακολούθηση αλλά και την διαχείριση αποτελεσμάτων έντονων φυσικών φαινομένων και φυσικών καταστροφών, έχει αναπτύξει πολλές μονάδες επιστημονικής αριστείας σε αυτούς τους τομείς. 

Κατά την περίοδο 2017 -2020, πραγματοποιήθηκε αύξηση κατά 20% των επίγειων μετρητικών σταθμών του ΕΑΑ από 587 (Νοέμβριος 2016) σε 703 (Μάιο 2020). Ενισχύθηκε από ίδιους πόρους του Φορέα το δίκτυο επιταχυνσιογράφων με αγορά και τοποθέτηση 40 νέων σταθμών και αναδείχθηκαν οι καινοτόμες υπηρεσίες – εργαλεία αντιμετώπισης Φυσικών Καταστροφών. Αναφέρονται παραδειγματικά έξι (6) σημαντικότατες σχετικές υπηρεσίες – εργαλεία: 

  • Η υπηρεσία εντοπισμού εστιών πυρκαγιάς FireHub, με συνεχή παρακολούθηση της Ελληνικής επικράτειας (ανά 5 λεπτά και με διακριτική ικανότητα 500 μέτρων) μέσω δορυφορικής τηλεπισκόπησης της επιχειρησιακής μονάδας BEYOND του ΕΑΑ. Η υπηρεσία αυτή προσφέρεται για πάνω από μία δεκαετία στην Πυροσβεστική υπηρεσία κατόπιν σχετικού MoU.
  • Το εργαλείο πρόγνωσης εξάπλωσης πυρκαγιάς IRIS της επιχειρησιακής μονάδας μετεωρολογικών προγνώσεων και  παρακολούθησης καιρού ΜΕΤEO του ΕΑΑ. Η υπηρεσία αυτή προσφέρεται από την αντιπυρική περίοδο του 2019 στην Πυροσβεστική υπηρεσία κατόπιν σχετικού MoU.
  • Το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης σεισμικού κύματος ΑRIS του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του ΕΑΑ.
  • Η εφαρμογή EXTREMA, σε συνεργασία με τον Δήμο Αθηναίων, που παρέχει πληροφορίες για προσωποποιημένο ρίσκο λόγω καύσωνα με βάση την τοποθεσία  του χρήστη στην πόλη, τρόπους προστασίας και οδηγίες σε χάρτη για διαθέσιμα δροσερά σημεία
  • Το εργαλείο HESPERIA REleASE που παρέχει προβλέψεις σε πραγματικό χρόνο ηλιακών ενεργειακών πρωτονίων ενέργειας 30-50 MeV στο Γεωδιάστημα. Tο εργαλείο HESPERIA επελέγη από τη NASA για να συμπεριληφθεί στην προσομοίωση της επανδρωμένης αποστολής στον Άρη.
  • Η υπηρεσία Techtide σχετικά με τεχνολογίες προειδοποίησης και μετριασμού της μεταφοράς των ιοντοσφαιρικών διαταραχών Warning and Mitigation Technologies for Travelling Ionospheric Disturbances Effects

Παρόλο που αποδέκτες αρκετών εκ των υπηρεσιών μας  είναι δημόσιοι και ιδιωτικοί, Ελληνικοί και Ευρωπαϊκοί φορείς (Υπουργεία, φορείς Πολιτικής Προστασίας, Πυροσβεστική, Τοπική Αυτοδιοίκηση, Περιφερειακές Υπηρεσίες, Περιβαλλοντικοί Οργανισμοί, κ.α.), έχει διαπιστωθεί έλλειψη στο τομέα της ολόπλευρης ενημέρωσης της κεντρικής διοίκησης (Υπουργεία, ΓΓΠΠ, φορείς Πολιτικής Προστασίας, Ένοπλες δυνάμεις, κλπ.) σχετικά με τις υπηρεσίες και τα επιχειρησιακά εργαλεία που αναπτύσσουν οι δημόσιοι ερευνητικοί φορείς. Για τον λόγο αυτό το ΕΑΑ, υπό την παρούσα διοίκηση, πήρε πολλές πρωτοβουλίες ενημέρωσης της Πολιτείας με στοχευμένες Ημερίδες, η πρώτη πραγματοποιήθηκε τον Νοέμβριο του 2017 με θέμα: Περιβάλλον, Διάστημα, Φυσικές Καταστροφές, η δε δεύτερη τον Νοέμβριο του 2019 με θέμα: Η Συμβολή των Ερευνητικών Κέντρων στην Αντιμετώπιση των Φυσικών Καταστροφών

Επιπλέον, αποτέλεσμα της ενημερωτικής καμπάνιας του ΕΑΑ αλλά και των συναντήσεων του ΠΕΑΑ με τον Πρόεδρο και στελέχη των ΕΛΠΕ, αλλά και την ενεργή στήριξη της Πολιτείας, ήταν η χρηματοδότηση ύψους 0.74 ΜΕυρώ από τα ΕΛΠΕ (Ελληνικά Πετρέλαια) για την ενίσχυση των υπηρεσιών Πολιτικής Προστασίας των μονάδων ΒΕΥΟΝD (ΙΑΑΔΕΤ) και ΜΕΤΕΟ (ΙΕΠΒΑ) αλλά και του ΓΙ για την σεισμική παρακολούθηση του Δυτικού Πατραϊκού.

Στρατηγικός στόχος Γ:Ανάδειξη του ΕΑΑ ως Εθνικού πόλου Έρευνας και Παροχής Υπηρεσιών στα πεδία της Συλλογής Δεδομένων, Πρόληψης και Προσαρμογής στη Κλιματική Αλλαγή “

Νέος βασικός στρατηγικός-αναπτυξιακός στόχος της παρούσας διοίκησης του ΕΑΑ είναι η περαιτέρω ενίσχυση των ερευνητικών-αναπτυξιακών δράσεων του Κέντρου σε θέματα συλλογής πρωτογενών δεδομένων και μελέτης του φαινομένου και των αποτελεσμάτων της Κλιματικής Αλλαγής και του συντονισμού σε εθνικό επίπεδο όλων των σχετικών δράσεων για την καλύτερη αντιμετώπιση του θέματος αλλά και για την έγκυρη ενημέρωση της Πολιτείας και την στήριξη της όσον αφορά στις εθνικές και διεθνείς υποχρεώσεις της. 

Για την υλοποίηση αυτού του στόχου εκκινήθησαν πολλές διαδικασίες και πάρθηκαν πρωτοβουλίες, οι σημαντικότερες από τις οποίες είναι οι εξής:

  1. Σύσταση της νέας εμβληματικής υποδομής του ΕΑΑ «ΠΑΓΓΑΙΑ» στα Αντικύθηρα (λεπτομέρειες αναφέρονται στο Κεφάλαιο 2 «Υλοποίηση Νέων Εμβληματικών Υποδομών & Δράσεων»)  και επιτυχείς ενέργειες για την χρηματοδότηση της.
  2. Πρωτοβουλία για την σύσταση Κοινοπραξίας μεταξύ ΕΑΑ, Παν/μιου Δυτικής Αττικής, ΔΕΗ, Δήμου Κυθήρων/Αντικυθήρων και Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας  για την ενεργειακή αυτονομία των Αντικυθήρων. 
  3. Επιτυχής πρωτοβουλία του ΕΑΑ,  σε συνεργασία με την Πολιτεία, για τη χρηματοδότηση μιας μεγάλης Εμβληματικής Δράσης για την Κλιματική Αλλαγή με τίτλο: Εθνικό Δίκτυο για την Κλιματική Αλλαγή – CLIMPACT.

Στρατηγικός στόχος Δ: «Εκλαΐκευση, Εκπαίδευση, Πολιτισμός»

Η διάδοση των ερευνητικών αποτελεσμάτων, η ενημέρωση σε θέματα που άπτονται των επιστημών που θεραπεύονται στο ΕΑΑ, και η συνεχής ενημέρωση του κοινού, των μαθητών σε επίπεδο εκπαίδευσης και εκλαΐκευσης, αποτελούν βασικό μέλημα του Κέντρου. Η επιστήμη και η έρευνα πρέπει να έχουν κοινωνικό αντίκρισμα, να προσφέρουν γνώση και ενημέρωση στους πολίτες και να ανταποδίδουν υπηρεσίες και οφέλη στην Κοινωνία. Επιπλέον, ιδιαίτερο μέλημα της νέας διοίκησης του ΕΑΑ είναι η ανάδειξη της διεπαφής Επιστήμης και Τέχνης, σε όποιαν της έκφανση. Το ΕΑΑ έχει δώσει ιδιαίτερη έμφαση στη προσφορά:

  • Σε μαθητές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (και προσφάτως και στην προσχολική εκπαίδευση), με χιλιάδες να επισκέπτονται κάθε χρόνο τις εγκαταστάσεις μας και να ενημερώνονται περί της επιστήμης που θεραπεύεται στο ΕΑΑ,
  • Σε ειδικές κατηγορίες συμπολιτών μας (προσφυγόπουλα, ανήλικους και ενήλικους τρόφιμους σωφρονιστικών καταστημάτων, ΑΜΕΑ, κα),
  • Στο ευρύ κοινό με καθημερινές σχεδόν ξεναγήσεις και ενημερώσεις, χρησιμοποιώντας τόσο τις υποδομές μας στο Θησείο όσο και στην Πεντέλη, ορισμένες δε φορές και αυτές του Κρυονερίου Κορινθίας.

Επιπλέον, το ΕΑΑ συνδιοργανώνει και υλοποιεί τα εξής:

  • Τέσσερα (4) δι-ιδρυματικά μεταπτυχιακά προγράμματα (ΠΜΣ): 

(α) «Space Science, Technologies & Applications», σε συνεργασία με τοπ Παν/μιο Πελοποννήσου, 

(β) «Cultural Heritage, Materials & Technologies», σε συνεργασία με το Παν/μιο Πελοποννήσου,

(γ) «Φυσικοί Κίνδυνοι και Αντιμετώπιση Καταστροφών» σε συνεργασία με το Τμήμα Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και το Τμήμα Γεωλογίας του ΑΠΘ. 

(δ) «Emergency and Security management”σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Παν/μιο Κύπρου. 

  • Υψηλού επιπέδου εκπαιδευτικές δράσεις Καθηγητών ΜΕ και μαθητών σε συνεργασία με Ευρωπαϊκούς και διεθνείς οργανισμούς, όπως με το CERN, το Paris Centre for Cosmological Physics (PCCP), κ.α. και υλοποίηση προγραμμάτων με μεγάλη κοινωνική απήχηση όπως το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Erasmus+ «Σχολεία Μελετούν τους Σεισμούς» με συντονιστή το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο, το οποίο μάλιστα τέθηκε υπό την αιγίδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας.
  • Έκδοση νέου διαδικτυακού περιοδικού σύγχρονης επιστήμης με την ονομασία «Κοsμος», στο οποίο παρουσιάζονται εκλαϊκευμένα έγκυρα επιστημονικά άρθρα ποικίλης ύλης, κυρίως σχετικά με την ευρύτερη θεματολογία και τα επιστημονικά πεδία που θεραπεύουν τα Ινστιτούτα του ΕΑΑ, αλλά επίσης, περιλαμβάνει επιστημονικές διεθνείς ειδήσεις  και γνώμες. http://magazine.noa.gr

Τέλος, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι έχει δοθεί μεγάλη έμφαση στην προβολή των δράσεων και υπηρεσιών του Κέντρου μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, φυλλαδίων, αφισών, άρθρων στο ημερήσιο και περιοδικό τύπο & Δελτίων Τύπου καθώς και με τη δημιουργία video προώθησης των παιδικών δράσεων εκπαίδευσης που προβλήθηκε στο Nikelodeon και την ΕΡΤ.

Στρατηγικός στόχος Ε: «Αναβάθμιση των διοικητικών λειτουργιών και κτηριακών υποδομών ΕΑΑ»

Στρατηγικός στόχος του ΕΑΑ είναι η συνέχιση της αναβάθμισης των διοικητικών υπηρεσιών του, η αναδιοργάνωση και ομαλοποίηση των διαδικασιών του ΕΛΚΕ, η εναρμόνιση με την ισχύουσα νομοθεσία καθώς και δράσεις αναβάθμισης και επέκτασης των κτηριακών υποδομών του ΕΑΑ αλλά και τακτοποίηση των περιουσιακών στοιχείων του ΕΑΑ. Συνοπτικά έγιναν οι εξής ενέργειες οι οποίες περιγράφονται αναλυτικότερα στα επόμενα κεφάλαια του παρόντος.

  • Εκκίνηση διαδικασιών τακτοποίησης Ιδιοκτησιακού καθεστώτος της έκτασης και των εν γένει εγκαταστάσεων του ΕΑΑ στην Πεντέλη.
  • Τακτοποίηση Ιδιοκτησιακού καθεστώτος της έκτασης και των εν γένει εγκαταστάσεων του ΕΑΑ στο Θησείο.
  • Αναβάθμιση Διοικητικών Λειτουργιών
  • Αναβάθμιση Κτηριακών Υποδομών
  • Αναβάθμιση – Λογιστική Τακτοποίηση ΕΛΚΕ

Υλοποίηση Νέων Εμβληματικών Υποδομών & Δράσεων

Κατά την περίοδο 2017 – 2020 ξεκίνησε η διαδικασία υλοποίησης τριών Εμβληματικώv Υποδομών και Δράσεων στο ΕΑΑ, οι οποίες μέσα από την εποικοδομητική συνεργασία μεταξύ του ΠΕΑΑ των Διευθυντών και Ερευνητών των Ινστιτούτων του Κέντρου κατόρθωσαν να λάβουν
σημαντικές χρηματοδοτήσεις που θα αναβαθμίσουν και αναδείξουν το Κέντρο σε παγκόσμιο επίπεδο. Παρουσιάζονται συνοπτικά οι εν λόγω δράσεις, οι χρηματοδοτήσεις που επιτεύχθηκαν καθώς και σημαντικά γεγονότα (ορόσημα).

Α. ΠΑΓΓΑΙΑ: «Παρατηρητήριο Γεωεπιστημών & Κλιματικής Αλλαγής Αντικύθηρων»

Χρηματοδότηση: 22,66 MΕυρώ

Στο πλαίσιο της πολιτικής ανάπτυξης νέων υποδομών Εθνικής Εμβέλειας της διοίκησης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ), αποφασίστηκε το καλοκαίρι του 2017, σε συνεννόηση με την ομάδα ReACT του ΕΑΑ, να διερευνηθεί η δυνατότητα για την σύσταση ενός Παρατηρητηρίου για την Κλιματική Αλλαγή αλλά και ευρύτερων γεωφυσικών και ατμοσφαιρικών παραμέτρων και κατόπιν σχετικής μελέτης επιλέχτηκε ως ιδανική τοποθεσία το νησί των Αντικυθήρων, παρά τις δυσκολίες που παρουσιάζει λόγω της απομόνωσης, που είναι όμως ταυτόχρονα και ο ουσιαστικός λόγος της επιλογής του. Η επιλογή οφείλεται στη μοναδική στον Ελλαδικό χώρο γεωστρατηγική και κομβική στην Ανατολική Μεσόγειο θέση των Αντικυθήρων. Στα πλαίσια αυτά ξεκίνησε η σύσταση του «Παρατηρητήριου Γεωεπιστημών και Κλιματικής Αλλαγής Αντικυθήρων» (ΠΑΓΓΑΙΑ), μιας νέας δια-ινστιτουτικής υποδομής του ΕΑΑ, στοχεύοντας να είναι σύμφωνη με τις διεθνείς προδιαγραφές του Συστήματος Παρακολούθησης του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (GAW/WMO). Στο πλαίσιο του ΠΑΓΓΑΙΑ, θα αξιοποιηθεί προηγμένος εξοπλισμό του ΕΑΑ ώστε να αποτελέσει μια ολοκληρωμένη Ερευνητική Υποδομή σύμφωνη με τα πρότυπα αντίστοιχων Ευρωπαϊκών υπερ-σταθμών (πχ ACTRIS, ICOS, EPOS), και σε συντονισμό με την Εθνική Υποδομή PANACEA. Η σύσταση του ΠΑΓΓΑΙΑ καλύπτει πολλαπλούς επιστημονικούς, κοινωνικούς και εθνικούς στόχους σχετικά με την προσαρμογή και τον περιορισμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην Ελλάδα και την Ανατολική Μεσόγειο. Ως εκ τούτου, το ΠΑΓΓΑΙΑ είναι μια εμβληματική πρωτοβουλία με Εθνική σημασία, που συνίσταται στο ότι:

(α) θα αποτελέσει κεντρικό σταθμό αναφοράς για την παρακολούθηση κλιματικών και γεωφυσικών παραμέτρων υποβάθρου, απαραίτητων και για την υπολογισμό των υπερβάσεων των τιμών διαφόρων αερίων ρύπων που είμαστε υποχρεωμένοι ως κράτος να ενημερώνουμε σχετικά την ΕΕ. Σύμφωνα με μελέτες του ΕΑΑ η γεω-στρατηγική θέση των Αντικυθήρων είναι η πιο ενδεδειγμένη για την σύσταση του ΠΑΓΓΑΙΑ, με μηδαμινή
ανθρωπογενή ρύπανση, ενώ χαρακτηρίζει την ευρύτερη περιοχή της Νοτιο-Ανατολικής Μεσογείου και της Ελλάδος,

(β) θα συμβάλει τα μέγιστα στην εκπλήρωση των εθνικών μας υποχρεώσεων, όπως αυτές απορρέουν από τη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, στην οποία τονίζεται εμφατικά η ανάγκη συντονισμού των κρατών για «την ενίσχυση της επιστημονικής γνώσης για το κλίμα, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας, της συστηματικής παρατήρησης του κλιματικού συστήματος και των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, κατά τρόπο που ενημερώνει τις υπηρεσίες για το κλίμα και στηρίζει τη λήψη αποφάσεων».

(γ) στοχεύει στην αδιάλειπτη παρακολούθηση κλιματικών και ατμοσφαιρικών ώστε να συνεισφέρει ουσιαστικά στην παροχή πιστοποιημένων δεδομένων και εμπειρογνωμοσύνης σε θέματα όπως η κλιματική αλλαγή, η ποιότητα του αέρα και οι σχετιζόμενες φυσικές καταστροφές, υποστηρίζοντας την Πολιτεία στη λήψη αποφάσεων στη διαχείριση κρίσεων. Επίσης, στοχεύει στη βελτίωση των κλιματικών προγνώσεων σε περιφερειακή κλίμακα, για τον αποτελεσματικό μετριασμό των επιπτώσεων των έντονων μετεωρολογικών φαινομένων και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, αλλά και στην εκπροσώπηση της χώρας μας σε μεγάλες Ευρωπαϊκές υποδομές (ACTRIS, ICOS, EPOS) και στη λειτουργία του παρατηρητηρίου ως κέντρου διακρίβωσης και βαθμονόμησης δορυφορικών δεδομένων του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA).

Ορόσημα εμβληματικής δράσης ΠΑΓΓΑΙΑ

(α) Επίσκεψη τεχνικών κλιμακίων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (EIB) στα Αντικύθηρα και υπογραφή των συμβολαίων παραχώρησης έκτασης 35 στρεμμάτων.

Στις 20 Σεπτεμβρίου 2019 έγινε η επίσκεψη των τεχνικών κλιμακίων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (EIB) στα Αντικύθηρα. Τα στελέχη της ΕΙΒ επισκέφθηκαν αρχικά στις 18/9/19 το ΕΑΑ, στην ιστορική του έδρα στο Λόφο των Νυμφών, όπου συζητήθηκε διεξοδικά το συγκεκριμένο έργο, ενώ στις 19/9/19 μετέβησαν στα Κύθηρα όπου, στο Δημαρχείο του νησιού έγινε η επίσημη τελετή τελικής υπογραφής των συμβολαίων παραχώρησης έκτασης 35 στρεμμάτων στα Αντικύθηρα από την Επιτροπή Εγχωρίου Περιουσίας Κυθήρων και Αντικυθήρων και το Δήμο Κυθήρων προς το ΕΑΑ. Την Παρασκευή 20/9/19 ο Πρόεδρος του ΕΑΑ Καθηγητής κ. Μανώλης Πλειώνης, ο Δήμαρχος Κυθήρων κ. Ευστράτιος Χαρχαλάκης, όλοι οι διευθυντές των Ινστιτούτων του ΕΑΑ, η Επιστημονική Επιτροπή της ΠΑΓΓΑΙΑ και τα τεχνικά στελέχη της EIB, με τη συνδρομή ελικοπτέρου του Στρατού Ξηράς, μετέβησαν στα Αντικύθηρα όπου έγινε επιτόπιος έλεγχος στον χώρο κατασκευής του ΠΑΓΓΑΙΑ και ενημερώθηκαν εκτενώς για τη μεγάλη σημασία του εγχειρήματος.

Τελετή υπογραφής των συμβολαίων παραχώρησης έκτασης 35 στρεμμάτων στα Αντικύθηρα προς το ΕΑΑ, στην οποία συμμετείχαν ο Πρόεδρος του ΕΑΑ Καθηγητής κ. Μανώλης Πλειώνης, ο Δήμαρχος Κυθήρων κ. Ευστράτιος Χαρχαλάκης, ο Πρόεδρος της Επιτροπής Εγχωρίου Περιουσίας Κυθήρων και Αντικυθήρων κ. Παναγιώτης Κομηνός, όλοι οι διευθυντές των Ινστιτούτων του ΕΑΑ (Σ. Βασιλάκος, Α. Τσελέντης και Ν. Μιχαλόπουλος), η Επιστημονική Επιτροπή της ΠΑΓΓΑΙΑ (Β. Αμοιρίδης, Β. Γερασόπουλος, Χ. Ευαγγελίδης), τα τεχνικά στελέχη της EIB και συνεργάτες του Δήμου Κυθήρων και του ΕΑΑ.

(β) Υπογραφή του συμβολαίου χρηματοδότησης του ΠΑΓΓΑΙΑ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ελληνικό Δημόσιο

Στις 8 Ιουλίου 2020, στην ιστορική βιβλιοθήκη του Σίνα, στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, έγινε η τελετή υπογραφής του πενταετούς συμβολαίου χρηματοδότησης της νέας ερευνητικής υποδομής «Παρατηρητήριο Γεωεπιστημών και Κλιματικής Αλλαγής Αντικυθήρων – ΠΑΓΓΑΙΑ» από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ), το Υπουργείο Οικονομικών και το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων. Πιο συγκεκριμένα, η χρηματοδότηση ανέρχεται στο ποσό των 22.66 εκατ. ευρώ εκ των οποίων τα 16.50 εκατ. ευρώ προέρχονται από την ΕΤΕ και τα 6.15 εκατ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Η σημαντική αυτή στιγμή για το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών σηματοδότησε από την μια την ολοκλήρωση επιτυχημένων προσπαθειών και ενεργειών που ξεκίνησαν πριν από τρία χρόνια και από την άλλη την έναρξη υλοποίησης ενός φιλόδοξου έργου, επενδύοντας στην επιστημονική έρευνα και την καινοτομία. Από μεριάς της Ελληνικής Δημοκρατίας υπέγραψαν το συμβόλαιο ο Υπουργός Οικονομικών κ. Χρήστος Σταϊκούρας και ο Υφυπουργός Έρευνας και Τεχνολογίας κ. Χριστός Δήμας, ενώ από μεριάς της ΕΤΕ υπέγραψε ο κ. Κώστας Καργάκος. Παρευρέθηκαν στην εκδήλωση ο Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Τεχνολογίας Καθ. Αθανάσιος Κυριάζης, ο πρώην αναπληρωτής Υπουργός Έρευνας και Τεχνολογίας, Καθ. Κωνσταντίνος Φωτάκης, εκπρόσωποι της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, o Πρόεδρος του ΕΑΑ, Καθ. Μανώλης Πλειώνης, ο Πρόεδρος του ΕΛΚΕΘΕ, Δρ. Άρης Καραγιώργης, το Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΑΑ, η προσωρινή Διοικούσα Επιτροπή του ΠΑΓΓΑΙΑ και οι Προϊστάμενοι των Διευθύνσεων και ΕΛΚΕ του ΕΑΑ. Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών ξεκινά μια νέα ερευνητική υποδομή η οποία ενισχύει τους στρατηγικούς στόχους της Διοίκησης και θα αποτελέσει ναυαρχίδα του ΕΑΑ στην προσπάθεια κατανόησης και αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής.

Από αριστερά: Κώστας Καργάκος (εκπρόσωπος ΕΤΕ), Μανώλης Πλειώνης (Διευθυντής και Πρόεδρος ΔΣ ΕΑΑ), Αθανάσιος Κυριαζής (Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Τεχνολογίας), Χρήστος Σταϊκούρας (Υπουργός Οικονομικών), Χρίστος Δήμας (Υφυπουργός Έρευνας και Τεχνολογίας), Άρης Καραγεώργης (Πρόεδρος ΕΛΚΕΘΕ και Διευθυντής του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας)

(γ) Αδειοδοτήσεις Κτηριακών Εγκαταστάσεων ΠΑΓΓΑΙΑ


Με σκοπό την απόκτηση άδειας από την Πολεοδομία για την κατασκευή κτηριακών εγκαταστάσεων στα Αντικύθηρα, στο πλαίσιο λειτουργίας του ΠΑΓΓΑΙΑ, η διοίκηση του ΕΑΑ προέβη στις παρακάτω ενέργειες:

 

  • Έκδοση Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ)
  • Έγκριση Επέμβασης από τα Δασαρχείο Πειραιά.
  • Έχουν ολοκληρωθεί τα τοπογραφικά και αρχιτεκτονικά σχέδια, όπως και όλες οι απαραίτητες μελέτες (στατικές, ηλεκτρομηχανολογικές κλπ). Επιπλέον, ολοκληρωθήκαν οι πρόσθετες μελέτες σχετικά με το σύστημα του βιολογικού καθαρισμού και της αυτονομίας.
  • Έγινε υποβολή φακέλου στην Πολεοδομία.
  • Εγκρίθηκε από το Αρχιτεκτονικό Συμβούλιο η συνολική κτιριακή επέμβαση [30/7/2020].
  • Επόμενη δράση προς υλοποίηση η σύνταξη οριστικών μελετών και η έκδοση Τευχών Δημοπράτησης.

Β. «Εθνικό Δίκτυο για την Κλιματική Αλλαγή – CLIMPACT»

Προϋπολογισμός δράσης: 3,1 MΕυρώ συνολικά, 1,089 MΕυρώ για το ΕΑΑ

Κατόπιν πρωτοβουλιών του ΕΑΑ και της Πολιτείας χρηματοδοτείται ως Εμβληματική Πρωτοβουλία το θέμα της Κλιματικής Αλλαγής με πρωταρχικό στόχο την ενοποίηση, τον εναρμονισμό και τη βελτιστοποίηση των υφιστάμενων κλιματικών υπηρεσιών και συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης για έντονα φυσικά φαινόμενα και φυσικές καταστροφές στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων των υποστηρικτικών παρατηρήσεων και της ανάπτυξης εξειδικευμένων εργαλείων από τις σχετικές εθνικές υποδομές. Το Εθνικό Δίκτυο για την Κλιματική Αλλαγή – CLIMPACT είναι μια εμβληματική δράση της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων και αποτελείται από έντεκα (11) φορείς και πιο συγκεκριμένα το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (συντονιστής), την Ακαδημία Αθηνών, το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών, το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών ‘’Δημόκριτος’’, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Πολυτεχνείο Κρήτης, το Ερευνητικό Κέντρο ΑΘΗΝΑ και το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών. Κύριος στόχος του δικτύου CLIMPACT είναι να αποτελέσει πόλο έγκυρης εμπειρογνωμοσύνης και συμβουλευτικό όργανο της Πολιτείας και της Κοινωνίας σε θέματα μελέτης και αντιμετώπισης της Κλιματικής Αλλαγής. Η δράση του CLIMPACT ξεκίνησε να χρηματοδοτείται τον Οκτώβριο του 2019, με συνολικό προϋπολογισμό 3.100.000€, ενώ η χρηματοδότηση για το ΕΑΑ ανέρχεται στο ποσό των 1.089.000€. Ενδεικτικοί τομείς δράσης του CLIMPACT είναι οι εξής: (α) Επιστήμη και Υψηλής ποιότητας δεδομένα σχετιζόμενα με την Κλιματική Αλλαγή, λήψη και παροχή εξειδικευμένων παρατηρήσεων κλιματικών παραμέτρων (β) Επιπτώσεις – προσαρμογή – αντιμετώπιση – οικονομική αποτίμηση (γ) Εκτίμηση διακινδύνευσης (hazard) και κινδύνου (risk) από φυσικές καταστροφές και ανάπτυξη εργαλείων έγκαιρης προειδοποίησης.

Οι Επιστημονικά Υπεύθυνοι των φορέων που συμμετέχουν στο δίκτυο CLIMPACT με συνεργάτες από τις Ομάδες Έργου μπροστά από το θόλος Newall, στην Πεντέλη, κατά την Εναρκτήρια Συνάντηση του δικτύου στις 12/02/2020.

Γ. Σύσταση του πρώτου επίγειου σταθμού της ESA για το «Ευρυζωνικό δίκτυο του Διαστήματος»

Συνολικός Προϋπολογισμός 6-7 ΜΕυρώ (υπό διαμόρφωση)
Ο πρώτος επίγειος σταθμός του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) για το«Ευρυζωνικό δίκτυο του Διαστήματος» θα στηθεί από το ΕΑΑ, ως αποτέλεσμα της επιτυχούς συνεργασίας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με την ESA για την επιλογή των τηλεσκοπίων του ΕΑΑ «Αρίσταρχος» στον Χελμό ή «Κρυονερίου» στην Κυλλήνη Κορινθίας.
Υπογραμμίζεται ότι οι νέες τεχνολογίες επικοινωνίας μεταξύ δορυφόρων και επίγειων σταθμών είναι ευρύτερα γνωστές ως «fibre in the sky» και θα ανοίξουν το δρόμο για την παροχή σύγχρονων και ταχύτατων τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. Γίνεται αντιληπτό ότι η κατασκευή του πρώτου επίγειου σταθμού στο ΕΑΑ λειτουργεί ως προστιθέμενη αξία και αναμένεται να δημιουργήσει νέες δυνατότητες για το Κέντρο, ενώ εκτιμάται ότι μπορεί να προσελκύσει το ενδιαφέρον για επενδύσεις τόσο από ελληνικές όσο και από ξένες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην εν λόγω θεματική. Έχει ήδη πραγματοποιηθεί αυτοψία στα τηλεσκόπια από συνεργάτες του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ενώ τέλος Αυγούστου και τον Σεπτέμβριο του 2020 θα επισκεφθούν τις εν λόγω υποδομές τεχνικά κλιμάκια από την ESA για την τελική αξιολόγηση. Το σχετικό Δελτίο Τύπου Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης: https://mindigital.gr/archives/1512.

Αναπτυξιακά Κτηριακά Έργα

Ο ΠΕΑΑ πήρε επιτυχείς πρωτοβουλίες για την χρηματοδότηση των κάτωθι νέων υποδομών του ΕΑΑ.

Α. «Ανάπλαση Χώρου – Αμφιθέατρο Πολλαπλών Χρήσεων Θησείου» (Προϋπολογισμός 1.215.000 ευρώ, ΕΣΠΑ Περιφέρειας Αττικής).

Σημαντικό επίτευγμα της παρούσας διοίκησης του ΕΑΑ ήταν ότι μετά από ουσιαστικές και προσοδοφόρες συζητήσεις και συνεργασία του ΠΕΑΑ με τα στελέχη της Περιφέρειας Αττικής, εντάχθηκε το έργο «Ανάπλαση χώρου για την δημιουργία καταστρώματος παρατηρήσεων – αίθουσας πολλαπλών χρήσεων και αναβάθμιση/επέκταση φυλακίου – θεματικού πωλητηρίου στις εγκαταστάσεις του ΕΑΑ στο Θησείο», στο Πρόγραμμα Εκτελεστέων Έργων της Περιφέρειας Αττικής με χρηματοδότηση 1.215.000 ευρώ. Η Προγραμματική Σύμβαση μεταξύ Περιφέρειας Αττικής και ΕΑΑ εγκρίθηκε ομόφωνα από το Περιφερειακό Συμβούλιο της 23/04/2019, κατόπιν υποστηρικτής εισήγησης του ΠΕΑΑ κατά την συνεδρίαση όπου απέσπασε ομόφωνη έγκριση, και υπεγράφη στις 2/08/2019. Στις 27/04/2020 έγινε η δημοπράτηση του έργου και στις 10/07/2020 έγινε η αποστολή του φακέλου δημοπράτησης και προσωρινού αναδόχου στο Ελεγκτικό Συνέδριο για έλεγχο. Οι εργασίες αναμένονται να αρχίσουν το Φθινόπωρο του 2020.

Β. «Επέκταση Κτηρίου ΙΑΑΔΕΤ» (Προϋπολογισμός 620.000 ευρώ, ΕΣΠΑ Περιφέρειας Αττικής)

Ένα ακόμη σημαντικό επίτευγμα της παρούσας διοίκησης του ΕΑΑ ήταν η αποδοχή από την Περιφέρεια Αττικής της χρηματοδότησης του έργου Επέκταση Κτηρίου ΙΑΑΔΕΤ, και εντάχθηκε στο Πρόγραμμα Εκτελεστέων Έργων της Περιφέρειας Αττικής με χρηματοδότηση 620.000 ευρώ ως υποέργο στο έργο «Προσθήκη Νέου Τριώροφου Κτηρίου ΓΙ του ΕΑΑ». Έχουν συνταχθεί και εγκριθεί τα Τεύχη Διακήρυξης του έργου, η δε ανακοίνωση της δημοπράτησης έγινε στις 24/07/2020. Η διενέργεια της δημοπράτησης θα γίνει στις 24/09/2020.

Γ. Νέες Κτηριακές Υποδομές στο Αστεροσκοπείου Κρυονερίου.

Το σχέδιο του ΕΑΑ να δημιουργηθεί Κέντρο Επισκεπτών στο Αστεροσκοπείο Κρυονερίου που να περιλαμβάνει Αμφιθέατρο, ανοιχτό εκθεσιακό χώρο και διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου συζητήθηκε εκ νέου με την νέα αρχή της περιφέρειας Πελοποννήσου, η οποία το στηρίζει και έχει δεσμευτεί προφορικά ότι θα διαθέσει 3Μευρώ για την υλοποίηση αυτού του έργου. Κατόπιν σχετικής συνεργασίας οι μελέτες υλοποιούνται από τις Τεχνικές Υπηρεσίες της Περιφέρειας Πελοποννήσου. Το σύνολο των μελετών θα ελεγχθούν από την Διεύθυνση Υποστήριξης Ερευνών του ΕΑΑ με σκοπό τον έλεγχο της αρτιότητας τους, καθώς και τον έλεγχο της συνοχής των σχεδίων με τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις του Αστρονομικού σταθμού.

Δ. «Προσθήκη Νέου 3όροφου Κτηρίου Γεωδυναμικού Ινστιτούτου» (υπό κατασκευή από ΓΓΕΤ με χρηματοδοτικό φορέα ΕΣΠΑ Περιφέρειας Αττικής)

Ένα σημαντικό έργο που ξεκίνησε από την προηγούμενη διεύθυνση του ΕΑΑ και συνεχίστηκε υπό την παρούσα διεύθυνση είναι η προσπάθεια ολοκλήρωσης του νέου κτηρίου του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου στην Πεντέλη. Παρά την μεγάλη προσπάθεια για την ολοκλήρωση του έργου, κατόπιν διαπίστωσης και γνωστοποίησης (από την ΓΓΕΤ) μιας σειράς κακοτεχνιών και μη συμμόρφωσης από την ανάδοχο εταιρεία (εξωτερικά κουφώματα αλουμινίου και υαλοπίνακες, εσωτερικά κουφώματα αλουμινίου και υαλοπετάσματα οροφής, μεταλλικός σκελετός αμφιθεάτρου, κ.α.) καθώς και η επί 9 φορές διαδοχική παράταση της προθεσμίας για την πλήρη αποπεράτωση του έργου, με τον κίνδυνο απένταξης του από το ΕΣΠΑ 2014-2020,οδήγησε σε διάλυση της εργολαβικής σύμβασης και διαταγή οριστικής διακοπής των εργασιών, τον Ιούλιο του 2018. Στη συνέχεια, κατόπιν αιτήματος της ΓΓΕΤ, ορίστηκε επιτροπή προσωρινής παραλαβής του έργου. Εκ μέρους του ΠΕΑΑ, διατυπώθηκε η ανάγκη για άμεση προώθηση όλων των αναγκαίων παρεμβάσεων και επέκταση της Προγραμματική Σύμβασης με τη ΓΓΕΤ, ώστε να ολοκληρωθεί τόσο αυτό το έργο, όσο και εκείνο της ανάταξης του περιβάλλοντος χώρου αλλά και της επέκτασης του κτηρίου του ΙΑΑΔΕΤ, που κατορθώθηκε να ενταχθεί προς χρηματοδότηση. Τα εν λόγω υπο-έργα θα είναι διακριτά σε επίπεδο εκτέλεσης και Προκήρυξης, αλλά ενοποιημένα Οικονομικής διαχείρισης. Το Τεχνικό Συμβούλιο της ΓΓΕΤ, το 2020 ενέκρινε την προσωρινή παραλαβή του έργου ενώ το πρακτικό οριστικής παραλαβής υπεγράφη στις 16/03/2020. Αναμένεται το κλείσιμο της εργολαβίας από την ΓΓΕΤ που αποτελεί προϋπόθεση για να μπορέσει να προχωρήσει η διαδικασία δημοπράτησης του υπολοίπου έργου.

Ε. Ανάταξη Υφισταμένων Κτηριακών Εγκαταστάσεων & ΥποστηρικτικώνΥποδομών ΕΑΑ

Ξεκίνησε η ανάταξη όλων των υφιστάμενων κτηριακών εγκαταστάσεων του ΕΑΑ από ιδίους πόρους και προς τούτο άνοιξε ειδικός κωδικός προγράμματος στον ΕΛΚΕ με τίτλο «Ανάταξη υφιστάμενων κτηρίων ΕΑΑ». Επίσης αναβαθμίστηκαν οι διαδικτυακές υποδομές και οι υποδομές πυρόσβεσης.

Α. Χώρος Θησείου

  • Το υπόγειο του κτηρίου της Διοίκησης έχει υποστυλωθεί και ανακαινιστεί με αντικατάστασητης ψευδοροφής και των προβληματικών σημείων και με υποστήριξη της σκάλας.
  • Έγιναν σημαντικές εργασίες αποκατάστασης και βελτιστοποίησης του χώρου του Θησείου (κτήριο Σίνα – Δίκτυο άρδευσης – Πυρασφάλεια – Καθαρισμός του περιβάλλοντος χώρου – Μεταλλικό κιγκλίδωμα – περίφραξη – Αποκατάσταση μάντρας – Πλακόστρωση και ψηφίδα περιοχής εισόδου – Αποκατάσταση μαρμάρινης πλακόστρωσης χώρου κεντρικής εισόδου – Αποκατάσταση περιμετρικής βάσης κτηρίου Μεσημβρινού – Σκαλοπάτια προς το κτήριο του Γεωδυναμικού – Καθαρισμός αποφράξεων, κα), ως αποτέλεσμα της επιτυχούς συνεργασίας του ΕΑΑ με τον πολιτιστικό οργανισμό ΝΕΟΝ, για την υλοποίηση της εικαστικής εγκατάστασης του Αργεντίνου καλλιτέχνη Villar-Rojas.
  • Ανάταξη χώρου της ΔΥΕ στο Θησείο (πρώην γραφείο Κυρίτση). Μόνωση ταράτσας, δημιουργία υδρορροής εξωτερικά, ξυλουργικές εργασίες εντός του οικίσκου (τοποθέτηση νέων παραθύρων και δημιουργία πάγκου εργασίας). Επίσης, καθαίρεση σαθρών τμημάτων, εφαρμογή αναστολέα διάβρωσης στον οπλισμό της πλάκας, βάψιμο εσωτερικό, ηλεκτρολογικές εργασίες (ηλεκτρολογικός πίνακας, τοποθέτηση φωτιστικών, καλωδιώσεις), τοποθέτηση κλιματιστικού και κατασκευή ψευδοροφής.
  • Τοποθέτηση καμερών ασφαλείας για την αρωγή στη φύλαξη των χώρων.
  • Προμήθεια μεταλλικών κιγκλιδωμάτων για την ασφάλεια των εγκαταστάσεων του Θησείου
  • Έγινε ανάταξη του μηχανολογικού και υποστηρικτικού εξοπλισμού του «Μεσημβρινού Τηλεσκοπίου» όπως επίσης και ανάταξη/αποκατάσταση της οροφής του.
  • Στο πλαίσιο των απαραίτητων εργασιών ανάταξης και συντήρησης κτηρίου ΣΙΝΑ λόγω γήρανσης των μονωτικών υλικών και ύπαρξης έντονης υγρασίας, πραγματοποιήθηκε σχετική μελέτη εργασιών, η 1 η φάση των οποίων υλοποιήθηκε εντός του 2019 (εξωτερικές εργασίες μόνωσης, υποστηρικτικές σφραγίσεις στις διακοσμητικές κατασκευές της οροφής και στα κολωνάκια που πακτώνονται τα σιδερένια κάγκελα, μόνωση με σιλικόνη περιμετρικά των παραθύρων κατάλληλων προδιαγραφών, κλπ.), ενώ η 2 η φάση είναι προγραμματισμένη για το 2020 (τοποθέτηση νέου σοβά, εξωτερική βαφή, πρόσθετη στεγανωτική βαφή στην επιφάνεια του εξώστη, κλπ), καθώς αναμένεται η άδεια επέμβασης από την Εφορία Νεωτέρων μνημείων και Πολεοδομία.

  • Έγκριση υλοποίησης συστήματος αντικεραυνικής προστασίας του κτιρίου ΣΙΝΑ. Η υλοποίησή του θα γίνει εντός του επόμενου έτους καθώς απαιτείται σχετική αδειοδότηση.
  • Έχει γίνει προμελέτη για την ανάταξη του κτηρίου Αιγινήτου, το κόστος της οποίας θα καλυφθεί από χορηγία του Οργανισμού ΝΕΟΝ (40.000 ευρώ).

Β. Χώρος Πεντέλης

  • Έγινε συνοπτικός διαγωνισμός για την ανάταξη και συντήρηση όλων των κτηριακών εγκαταστάσεων της Πεντέλης από ιδίους πόρους Οι εργασίες συντήρησης ήταν εκτεταμένες τόσο εσωτερικά, όσο και εξωτερικά των κτιρίων. Ειδικότερα οι εργασίες αφορούσαν εκτεταμένες συντηρήσεις σε επίπεδο μονώσεων, βαφών, αποκατάστασης προβλημάτων στις τοιχοποιίες, καθώς και στα μεταλλικά κιγκλιδώματα των κτιρίων. Οι εργασίες έγιναν στα κτίρια ΙΑΑΔΕΤ, ΙΕΠΒΑ, Newall, Σελοστάτη, θυρωρείο, φυλάκιο, καθώς και στο isobox του ΙΕΠΒΑ.
  • Έγινε διαγωνισμός και ολοκληρώθηκε η τοποθέτηση νέας περίφραξης στις εγκαταστάσεις της Πεντέλης σε όλη την έκταση της υπάρχουσας κατεστραμμένης περίφραξης.
  • Έγινε μελέτη και προμήθεια φωτιστικών τύπου LED με σκοπό την πλήρη αντικατάσταση όλου του φωτισμού της Πεντέλης, σε όλες τις κτιριακές εγκαταστάσεις και σε όλα τα γραφεία. Οι εν λόγω λαμπτήρες χαρακτηρίζονται ως μεγάλης εξοικονόμησης ενέργειας, εξαιρετικά μεγάλης διάρκειας ζωής και κατάλληλοι για φωτισμό γραφείου.
  • Σε επίπεδο εξοικονόμησης και βελτίωσης χρήσης των χώρων στα κτίρια του ΙΑΑΔΕΤ και του ΙΕΠΒΑ στην Πεντέλη, έγιναν εκτεταμένες εργασίες ανακατάταξης και προσαρμογής των χώρων. Συγκεκριμένα, στο κτίριο του ΙΕΠΒΑ έγινε προσαρμογή του χώρου όπου στεγάζονταν η βιβλιοθήκη ώστε να υποστηρίξει τις ανάγκες του ΙΕΠΒΑ. Επίσης, έγιναν εργασίες ανακατάταξης του χώρου στο ‘ηλιακό τηλεσκόπιο’ ώστε να λειτουργεί η νεοσύστατη ομάδα του ΠΑΓΓΑΙΑ.
  • Συντήρηση τηλεσκοπίων Πεντέλης. Μονώσεις θόλων και περιστρεφόμενων τμημάτων, καθώς και συντήρηση της μηχανολογικής υποδομής λειτουργίας των τηλεσκοπίων.
  • Μετά από πρόσκληση του ΠΕΑΑ, έγινε επιθεώρηση των χώρων του ΕΑΑ από την ΔΥΕ και έμπειρο στέλεχος δασοπυρόσβεσης. Έγινε συντήρηση του συστήματος πυρόσβεσης, αποψίλωση θάμνων πέριξ των πυροσβεστικών κανονιών, και στάλθηκε έγγραφο στον ΑΔΜΗΕ προκειμένου να προβούν σε εργασίες αποψίλωσης θάμνων και βλάστησης πέριξ των πυλώνων υπερυψηλής τάσης, όπως οφείλουν.
  • Έγινε διαγωνισμός και ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση συστήματος παρακολούθησης με κάμερες για την ασφάλεια του προσωπικού και των εγκαταστάσεων του ΕΑΑ στην Πεντέλη.
  • Εκπονήθηκε μελέτη από μελετητή του ΕΑΑ για την ασφαλτόστρωση του δρόμου και γίνεται προσπάθεια ένταξης του έργου στα υπό χρηματοδότηση έργα από ΠΔΕ. Επίσης, έγινε συνεννόηση με τον Δήμο Π. Πεντέλης να αναλάβει την ασφαλτόστρωση η οποία όμως, παρά την θετική αρχικά ανταπόκριση, δεν υλοποιήθηκε. Κατόπιν αυτών, έγινε με ιδίους πόρους του ΕΑΑ μερική αποκατάσταση του φθαρμένου οδοστρώματος, με απόξεση του παλαιού ασφαλτοτάπητα, συγκολλητική επάλειψη της αδρής επιφάνειας και στρώση, καθώς και σημειακή αποκατάσταση μεγάλων οπών που είχαν σχηματισθεί στο οδόστρωμα. Με την υπογραφή το 2020 του MoU μεταξύ ΕΑΑ και Δήμου Πεντέλης γίνεται προσπάθεια από μιας κοινού πρότασης προς Περιφέρεια Αττικής για την ασφαλτόστρωση του δρόμου.

Γ. Μέτρα πυροπροστασίας και συντήρηση συστημάτων πυρόσβεσης σε Πεντέλη, Θησείο και Αστρονομικό σταθμό Κρυονερίου.

Στο πλαίσιο των δράσεων και προληπτικών μέτρων πυροπροστασίας στην Πεντέλη, στο Θησείο, καθώς και στο Αστρονομικό σταθμό Κρυονερίου υλοποιήθηκαν τα παρακάτω:

  • Πεντέλη: Αποψίλωση πέριξ των πυλώνων υπερ-υψηλής τάσης της ΔΕΗ (με τη συνδρομή της τεχνικής υπηρεσίας της ΔΕΗ), αποψίλωση πέριξ των εγκαταστάσεων και των κτιρίων (έναρξη θερινής περιόδου, μέσο θερινής περιόδου), συντήρηση και εβδομαδιαία δοκιμαστική λειτουργία του συστήματος εξωτερικής πυρόσβεσης, συντήρηση της γεώτρησης υποστήριξης του συστήματος πυρόσβεσης, έλεγχος και αναγόμωση του συνόλου των πυροσβεστήρων.
  • Θησείο: Αποψίλωση επί του συνόλου των εγκαταστάσεων του Θησείου 2 φορές (έναρξη θερινής περιόδου, μέσο θερινής περιόδου), συντήρηση και έλεγχος λειτουργίας συστήματος παροχής νερού. Τακτικό πότισμα με σκοπό την ελαχιστοποίηση των όποιων πιθανών σημείων έναρξης πυρκαγιάς, έλεγχος και αναγόμωση του συνόλου των πυροσβεστήρων.
  • Αστρονομικός σταθμός Κρυονερίου: Αποψίλωση περιμετρικά των εγκαταστάσεων του Κρυονερίου 2 φορές (έναρξη θερινής περιόδου, μέσο θερινής περιόδου), συντήρηση και έλεγχος λειτουργίας συστήματος παροχής νερού. Έλεγχος και αναγόμωση του συνόλου των πυροσβεστήρων.
  • Αστρονομικός σταθμός Χελμού – Τηλεσκόπιο Αρίσταρχος: Έλεγχος και αναγόμωση του συνόλου των πυροσβεστήρων. Έλεγχος και ανανέωση του αντικεραυνικού συστήματος στο σύνολο των εγκαταστάσεων.

Δ. Αναβάθμιση – επέκταση δικτύου δεδομένων ΕΑΑ και δημιουργία εναλλακτικής πρόσβασης Πεντέλης και Θησείου στο Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας Έρευνας.

  • Με βάση τη σημαντική αύξηση του προσωπικού που εργάζεται στις εγκαταστάσεις του ΕΑΑ σε Πεντέλη και Θησείο το εσωτερικό δίκτυο δεδομένων του ΕΑΑ απαιτήθηκε επίσης η ανάλογη επέκταση ώστε να καλύπτονται οι συγκεκριμένες ανάγκες. Για το σκοπό αυτό το ΔΣ του ΕΑΑ ενέκρινε την προμήθεια σχετικού εξοπλισμού επέκτασης του δικτύου. Οι σχετικές εργασίες ολοκληρώθηκαν από την ΔΥΕ, καθώς διαθέτει την τεχνογνωσία και επιπλέον έχει ακριβή εικόνα των αναγκών του Κέντρου.
  • Επιπλέον, και με δεδομένο την ανάγκη ελαχιστοποίησης του χρόνου εκτός σύνδεσης (downtime) των δικτυακών συστημάτων του Κέντρου, πραγματοποιήθηκε σχετική μελέτη και εγκρίθηκε από το ΔΣ η δημιουργία εναλλακτικής πρόσβασης στο διαδίκτυο τόσο για την Πεντέλη, όσο και για το Θησείο. Η εργασίες υλοποίησης των εν λόγω εναλλακτικών προσβάσεων τόσο σε επίπεδο υλοποίησης φυσικού αντικειμένου, όσο και σε επίπεδο προγραμματισμού, παραμετροποίησης και ένταξης στην υπάρχουσα επιχειρησιακή δομή υλοποιήθηκαν επιτυχώς από την ΔΥΕ τον Μάρτιο του 2020.
  • Υλοποίηση, σε συνεργασία με το ΕΔΥΤΕ, της αναβάθμισης της σύνδεσης οπτικής ίνας σύνδεσης της Πεντέλης ώστε να υποστηρίζονται ταχύτητες multi 10Gbps.

Οικονομικά Στοιχεία

Το οικονομικό αποτύπωμα των πρωτοβουλιών τόσο του ΠΕΑΑ, όσο και των ερευνητών του ΕΑΑ, παρουσιάζεται στα κάτωθι διαγράμματα στα οποία αποτυπώνονται οι συνολικές χρηματοδοτήσεις του ΕΑΑ (εξαιρουμένου του κρατικού προϋπολογισμού) ανά διετία από το 2011 και εντεύθεν. Τα στοιχεία που αναλογούν στη θητεία του ΠΕΑΑ (οι τελευταίες 2 διετίες) φαίνονται σε κόκκινο χρώμα. Κατά την διάρκεια της θητείας ως Διευθυντή του ΕΑΑ του Καθ. Εμμανουήλ Πλειώνη, οι συνολικές εξωτερικές (πέραν του κρατικού προϋπολογισμού) χρηματοδοτήσεις του ΕΑΑ έχουν διπλασιαστεί. Επισημαίνεται ότι τα ποσά που εμφανίζονται στο διάγραμμα προέρχονται από διεθνή, Ευρωπαϊκά και Εθνικά ανταγωνιστικά προγράμματα, από ΕΣΠΑ, από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και από προγράμματα παροχής υπηρεσιών. Είναι επίσης σημαντικό να αναφερθεί ότι το ισοζύγιο Εσόδων-Εξόδων της παρακράτησης ΕΛΚΕ είναι θετικό αλλά και μονοτόνως ανοδικό κατά την 4ετία 2017-2020. Αυτό οφείλεται τόσο στην αποτελεσματική δραστηριότητα των ερευνητών του ΕΑΑ αλλά καθοριστικό ρόλο έπαιξε η ολοσχερής αναδιοργάνωση του ΕΛΚΕ και η συστηματική λογιστική τακτοποίηση του, που τελικώς επέφεραν επιπλέον έσοδα περί 0.5Μ€, γεγονός που επέτρεψε την υλοποίηση ανταγωνιστικών έργων που είχαν ανάγκη από εμπροσθοβαρή χρηματοδότηση, όπως το Consolidator ERC grant “D-TECT” που χρειάστηκε για περίπου ένα χρόνο ταμειακή διευκόλυνση από τον ΕΛΚΕ άνω του 0.5M€, ποσό που θα ήταν αδύνατο να διατεθεί εάν δεν είχε προηγηθεί η λογιστική τακτοποίηση των οικονομικών του ΕΛΚΕ.

Γράφημα: Η συνολική χρηματοδότηση του ΕΑΑ από ανταγωνιστικά προγράμματα, ΕΣΠΑ, ΕΙΒ, παροχή υπηρεσιών (εξαιρείται η κρατική επιχορήγηση). Λόγω μη κλεισίματος του οικονομικού έτους 2020, υπάρχει για το 2020 αβεβαιότητα της τάξης του ~0.4ΜEuro. Το οικονομικό αποτύπωμα της θητείας μου ωςnΔιευθυντής ΕΑΑ αντιστοιχεί στις 2 τελευταίες διετίες (σε κόκκινο χρώμα)

Γράφημα: Παρουσιάζεται η σύγκριση έσοδα (κόκκινο) – έξοδα (πράσινο) της παρακράτησης του ΕΛΚΕ σε επίπεδο διετίας όπου διαφαίνεται η σημαντική αύξηση των εσόδων κατά την τετραετία 2017 2020.

Γράφημα: Το ισοζύγιο Εσόδων-Εξόδων της Παρακράτησης του ΕΛΚΕ. Επιπλέον, πρέπει να αναφερθεί ότι αυξήθηκε η περιουσία του ΕΑΑ κατά 36 στρεμμάτα στα Αντικύθηρα μέσω παραχώρησης τους για 50 έτη από την Επιτροπή Εγχώριας Περιουσίας Κυθήρων -Αντικυθήρων για την σύσταση του ΠΑΓΓΑΙΑ.

Γράφημα: Παρουσιάζεται το ποσοστό των αμοιβών (συμπεριλαμβάνονται και αμοιβές προς τρίτους) επί των εσόδων (κόκκινη καμπύλη) και επί των εξόδων (πράσινη καμπύλη). Η θητεία μου ενδεικνύεται με τις συνεχείς καμπύλες. Αξίζει να αναφερθεί ότι διατηρήθηκε σταθερό το ποσοστό των αμοιβών επί των εξόδων, καθώς τα έξοδα αντικατοπτρίζουν το διαχειριστικό κόστος υλοποίησης προγραμμάτων και λειτουργίας του ΕΑΑ. Αντίθετα, κατά την τετραετία 2017 – 2020 μειώθηκε σημαντικά το ποσοστό των αμοιβών επί των εσόδων με αποτέλεσμα να αξιοποιείται προς όφελος του Κέντρου το πλεόνασμα (δυνατότητα ταμειακών διευκολύνσεων σε προγράμματα, ενίσχυση ινστιτούτων για τη συντήρηση των υποδομών τους, υποτροφίες προς νέους ερευνητές και κατόχους διδακτορικών κ.α.)

Αυτή η ανοδική πορεία των εσόδων είναι αποτέλεσμα τόσο των εξαιρετικών προσπαθειών των ερευνητών όσο και της σημαντικής αναβάθμισης της λειτουργίας του ΕΛΚΕ η οποία περιγράφεται στο Κεφάλαιο 7 του παρόντος.

Υλοποίηση Ανταγωνιστικών Προγραμμάτων

Κατά την περίοδο 2017 – 2020 αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός των ανταγωνιστικών και ερευνητικών προγραμμάτων που υλοποιήθηκαν στο ΕΑΑ. Παραδειγματικά, αναφέρονται ορισμένες κατηγορίες προγραμμάτων από αυτά που υλοποιούνται κατά το 2020: 2 ERC Consolidator grants, 37 προγράμματα Η2020, 28 άλλα Ευρωπαϊκά προγράμματα, 14 προγράμματα ΕSA, 3 Marie-Curie, 5 Life, 6 Interreg, 12 ΕΣΠΑ, 7 προγράμματα ΕΛΙΔΕΚ (πολύ ανταγωνιστικά Εθνικά προγράμματα με success rate μεταξύ ~5%), 4 προγράμματα Ερευνών-Δημιουργώ-Καινοτομώ και 1 Εμβλήματική δράση της ΓΓΕΤ (Climpact) με χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Στο διάγραμμα παρακάτω παρουσιάζεται η αύξηση των προγραμμάτων ανά έτος, όπου φαίνεται ότι το 2020 (έως και το μήνα Αύγουστο) υλοποιούνται συνολικά 260 προγράμματα, που αντιστοιχούν σε μια αύξηση 61% και 94% σε σχέση με αυτά που υλοποιούνταν το 2017 και το 2016 αντίστοιχα.

Αξίζει να αναφερθεί ότι τα ιδιαίτερα ανταγωνιστικά Ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα έχουν σχεδόν υπερδιπλασιαστεί (αύξηση 146%) κατά την τελευταία τετραετία γεγονός που αποδεικνύει την έντονη και επιτυχή δραστηριότητα των ερευνητών αλλά και την προσπάθεια επίτευξης του 1 ου στρατηγικού στόχου της διοίκησης, υποστηρίζοντας με τρόπο αποτελεσματικό την υλοποίηση των εν λόγω έργων. Επιπλέον, τα έργα παροχής υπηρεσιών, στα οποία αναπτύσσεται ο επιχειρησιακός ρόλος του ΕΑΑ, έχουν σχεδόν διπλασιαστεί ικανοποιώντας τους στρατηγικούς στόχους της διοίκησης για ανάδειξη και ενίσχυση του επιχειρησιακού ρόλου του Κέντρου.

Θεσμική και στελεχιακή αναβάθμιση της λειτουργίας του ΕΑΑ

Στοιχεία Προσωπικού

Το προσωπικό του ΕΑΑ, μεταξύ του 2011 και 2017 παρουσίασε μια ανησυχητική τάση αριθμητικής μείωσης, λόγω των μνημονιακών περιορισμών στις προσλήψεις προσωπικού. Έγιναν σημαντικές προσπάθειες να ενισχυθούν οι υποστελεχωμένες υπηρεσίες του ΕΑΑ με τον μόνο τρόπο που ήταν δυνατόν, δηλαδή μέσω μετατάξεων ή αποσπάσεων από άλλες υπηρεσίες του δημοσίου. Ολοκληρώθηκαν 8 μετατάξεις, έγινε μια διάθεση υπαλλήλου για 1 χρόνο από ΥΠΠΕΘ, και αναμένονται άλλες 6 μετατάξεις. Επιπλέον, για να αντισταθμισθεί η μείωση του ερευνητικού προσωπικού, η Πολιτεία ενέκρινε 10 νέες θέσεις ερευνητών για το ΕΑΑ και έχει ήδη ολοκληρωθεί η διαδικασία επιλογής και των 10 θέσεων. Επιπλέον προκηρύχθηκαν 3 θέσεις ερευνητών και 1 ΕΛΕ λόγω συνταξιοδοτήσεων και έχουν ήδη ολοκληρωθεί οι διαδικασίες πρόσληψης για 1 ερευνητή και 1 ΕΛΕ. Αποτέλεσμα είναι η για πρώτη φορά από 10ετίας αύξηση του μόνιμου ή ΙΔΑΧ διοικητικού/τεχνικού προσωπικού κατά 11.5% και του ερευνητικού/ΕΛΕ προσωπικού κατά 16.6%. Η αύξηση του μόνιμου ή ΙΔΑΧ προσωπικού ανά κατηγορία φαίνεται στο κάτωθι πίνακα αλλά και στο σχετικό γράφημα που δείχνει την διαχρονική εξέλιξη του αριθμού του προσωπικού ΕΑΑ αν ά κατηγορία από το 2011.

Σημείωση: Αναμένεται η ολοκλήρωση άλλων 2 προσλήψεων ερευνητών εντός του 2020

Γράφημα Μεταβολές στο μόνιμο προσωπικό του ΕΑΑ κατά την περίοδο 2011-2020. Διαφαίνεται η αύξηση που έχει επέλθει από το 2018και εντεύθεν λόγω των νέων θέσεων ερευνητών και των επιτυχών μετατάξεων μόνιμου προσωπικού οι οποίες συνεχίζονται μέχρι και σήμερα.

Θεσμικά

Σημαντική καινοτομία στη λειτουργία του ΕΑΑ είναι οι συμμετοχικές διαδικασίες που εγκαινίασε η νέα διοίκηση και που ακολουθήθηκαν στην ανασύνταξη του νέου Οργανισμού του ΕΑΑ και του Εσωτερικού του Κανονισμού, διαδικασίες που βασίστηκαν στη συλλογικότητα και τη διαβούλευση. Παραδειγματικά αναφέρονται ορισμένες καινοτομίες που συμπεριελήφθησαν στο υπό διαμόρφωση σχέδιο Εσωτερικού Κανονισμού αλλά και παρεμβάσεις του ΠΕΑΑ για νομοθετικές ρυθμίσεις:

  • Σύσταση επιχειρησιακών μονάδων παροχής εξειδικευμένων και καινοτόμων υπηρεσιών σχετικών με την Πολιτική προστασία.
  • Σύσταση στο νέο Οργανισμό τμήματος ηλεκτρονικής διακυβέρνησης που θα αναλάβει την ψηφιοποίηση όλων των διαδικασιών και την εξάλειψη της συναλλαγής μέσω εγγράφων.
  • Επιτυχής παρέμβαση του ΠΕΑΑ στο ΥΠΠΕΘ για την σύνταξη τροπολογίας για την εξαίρεση των ερευνητών του ΕΑΑ (λόγω ειδικών συνθηκών – συντήρησης εκατοντάδων μετρητικών σταθμών ανά την επικράτεια) από το περιορισμό των 60 ημερών εκτός έδρας. Η τροπολογία έγινε δεκτή από τη ΓΓΕΤ και συμπεριελήφθη στο νόμο για τους ΕΛΚΕ (4485/17).

Τακτοποίηση ιδιοκτησιακού καθεστώτος

Τακτοποίηση Ιδιοκτησιακού καθεστώτος της έκτασης και εγκαταστάσεων του ΕΑΑ στην Πεντέλη:

Σε συνέχεια του εντοπισμού το 2017 του προβλήματος της καταχώρισης (στο Κτηματολόγιο) της ιδιοκτησίας του ΕΑΑ στη Πεντέλη στη μερίδα της Εκκλησίας της Ελλάδος, διερευνήθηκαν οι νομικά πλέον αρμόζουσες λύσεις για τη διευθέτηση του ζητήματος αυτού, λαμβανομένης υπόψη και της ανάγκης διατήρησης αγαστών σχέσεων μεταξύ των μερών όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί μέχρι σήμερα. Στο πλαίσιο αυτό συντάχθηκαν επιστολές προς τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών με τις οποία ετέθη υπόψη του η ανάγκη παραχώρησης ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων στο ΕΑΑ προκειμένου αυτό να μπορεί απρόσκοπτα να διαχειρίζεται, να αναβαθμίζει και να βελτιώνει τις κτιριακές και επιστημονικές υποδομές που στεγάζονται στην Πεντέλη. Με βάση τις επιστολές αυτή ξεκίνησαν γύροι επαφών με παράγοντες της Εκκλησίας της Ελλάδος, ενώ παράλληλα, διερευνώνται οι ενδεχόμενες νομικές διευθετήσεις, πέραν του κλασσικού (ιδιοκτησιακού) δικαιώματος της κυριότητας, και η περίπτωση ενός νέου εμπράγματου δικαιώματος που έχει θεσπισθεί τα τελευταία χρόνια, δηλαδή του δικαιώματος της επιφάνειας. Η επιφάνεια είναι το εμπράγματο εκείνο δικαίωμα που παρέχει εξουσίες του δικαιώματος κυριότητας επί κτισμάτων τα οποία έχουν ανεγερθεί σε έδαφος που ανήκει κατά κυριότητα σε δημόσιο φορέα. 

Τακτοποίηση Ιδιοκτησιακού καθεστώτος της έκτασης και εγκαταστάσεων του ΕΑΑ στο Θησείο:

Σε αντίθεση με την Πεντέλη, οι δηλώσεις ακίνητης περιουσίας στο Κτηματολόγιο όσον αφορά και την έκταση και τις εγκαταστάσεις στο Θησείο, ενώ είχαν υποβληθεί προγενέστερα του 2017, λόγω έλλειψης στοιχείων εντοπισμού και οι δύο εκτάσεις που είχαν δηλωθεί, η μεγάλη έκταση του ΕΑΑ με το Κτήριο Σίνα, τα κτήρια Διοίκησης και το ΓΙ και η μικρότερη έκταση εντός της οποίας βρίσκεται το Τηλεσκόπιο Δωρίδη εμφανίζονταν ως άγνωστου ιδιοκτήτη. Με σύντονη συνεργασία με την τεχνική εταιρεία που έχει αναλάβει την κτηματογράφηση, μεταξύ άλλων περιοχών της Αθήνας, και του Θησείου, καθώς επίσης και με συνδυασμένη ερμηνεία τωντίτλων ιδιοκτησίας, αλλά και των ανέκαθεν, πάγιων και αναμφισβήτητων καταχωρήσεων σε δημόσιους φορείς ειδικά της μεγάλης ιδιοκτησίας, επιτεύχθηκε η αντιστοίχιση της ιδιοκτησίας αυτής με το ΕΑΑ ως κυρίου αυτής. Επίκειται δε και η αποκατάσταση της καταχώρησης του Τηλεσκοπίου Δωρίδη στην ιδιοκτησία του ΕΑΑ.  Αποτελεί αντικείμενο διόρθωσης, η υποβολή δήλωσης ιδιοκτησίας από την πλευρά του Ελληνικού Δημοσίου (Διεύθυνση Δασών) σε τμήματα της ως άνω μεγάλης έκτασης τα οποία δεν αφορούν κτηριακές εγκαταστάσεις, αλλά χώρους πρασίνου.

Μηχανογράφηση – Εκπαίδευση υπαλλήλων

Έγιναν σημαντικές προσπάθειες σε αυτό τον τομέα, όπως:

  • Προμήθεια Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (Ο.Π.Σ.) για τις ανάγκες της
    οικονομικής υπηρεσίας του ΕΑΑ.
  • Προμήθεια συστήματος Διαχείρισης Εγγράφων.
  • Εκπαίδευση υπαλλήλων στη Σχολή Δημόσιας Διοίκησης σχετικά με ηλεκτρονικούς διαγωνισμούς.
  • Ορισμός Τεχνικού Ασφαλείας που απαιτείται από επιθεώρηση εργασίας εφόσον απασχολούμε υπαλλήλους ΙΔΟΧ.
  • Συμμόρφωση του ΕΑΑ στις Απαιτήσεις του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων.
  • Σύμπραξη με το ΓΕΑ/Υπ. Άμυνας για τη δωρεάν προμήθεια του πακέτου ΙΡΙΔΑ για ηλεκτρονικό Πρωτόκολλο και Διαχείριση Εγγράφων. Η υπογραφή του σχετικού Μνημονίου Συνεργασίας πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2019.

Θεσμική και Στελεχιακή Αναβάθμιση της Λειτουργίας του ΕΛΚΕ

Η παρούσα διοίκηση κατέβαλε μεγάλες και συντονισμένες προσπάθειες για την αναβάθμιση του ΕΛΚΕ και την ενίσχυσή του με εξειδικευμένο προσωπικό, γεγονός που συνέβαλε στη βελτίωση των διαδικασιών και στην τακτοποίηση χρονιζόντων οικονομικών και λογιστικών θεμάτων. Πιο συγκεκριμένα, ο ΕΛΚΕ ενισχύθηκε με νέο Προϊστάμενο και 2 ακόμη μόνιμους υπαλλήλους Παν/μιακής εκπαίδευσης από μετατάξεις καθώς και με εξειδικευμένους χειριστές προγραμμάτων (έκτακτο προσωπικό). Επιπλέον, στελεχώθηκε με λογιστική εταιρεία εξοικειωμένη με τη χρήση του πληροφοριακού συστήματος RESCOM που χρησιμοποιείται στον ΕΛΚΕ. Το γεγονός αυτό, επέτρεψε την τακτοποίηση οικονομικών και λογιστικών θεμάτων και την εξεύρεση λύσεων σε χρόνια προβλήματα μιας και δεν είχαν γίνει τακτοποιήσεις στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις του ΕΛΚΕ για πάνω από μια δεκαετία. Πραγματοποιήθηκαν σχετικές ενέργειες μέχρι την 31 η Δεκεμβρίου 2019 που αφορούν κυρίως σε α) τακτοποιήσεις Καθαρής Θέσης όπου επετεύχθη μείωση κατά 0,35 ΜΕυρώ (κατά προσέγγιση), β) τακτοποιήσεις παγίων όπου επετεύχθη μείωση της αξίας κτήσης και των συσσωρευμένων αποσβέσεων κατά περίπου 5,9 ΜΕυρώ και μείωση αναπόσβεστης αξίας κατά 21 χιλιάδες ευρώ περίπου, γ) τακτοποιήσεις απαιτήσεων συνολικής αύξησης κατά 0.249 ΜΕυρώ περίπου, δ) τακτοποιήσεις υποχρεώσεων, ε) αύξηση εσόδων κατά περίπου 0.6ΜΕυρώ, κυρίως παρακρατήσεων και παλαιών δανείων που δεν είχαν αναζητηθεί από σχεδόν 8ετίας.

Επιπλέον, μέσα στο διάστημα αναφοράς της παρούσας έκθεσης, ξεκίνησαν οι διαδικασίες σύνταξης του νέου Οδηγού Χρηματοδότησης του ΕΑΑ από τον ΕΛΚΕ σε συνεργασία με την Επιτροπή Σύνταξης που ορίστηκε από το ΔΣ του Κέντρου, υπό την επίβλεψη και στενή παρακολούθηση του ΠΕΑΑ. Ο Οδηγός Χρηματοδότησης στην παρούσα φάση βρίσκεται σε τελική μορφή και έχει αποσταλεί στους ερευνητές για σχόλια και διαβούλευση. Ο Οδηγός Χρηματοδότησης αναμένεται να οριστικοποιηθεί και να αποσταλεί στο προσωπικό του ΕΑΑ τον Οκτώβριο του 2020. Αξίζει να αναφερθεί ότι οι θέσεις εργασίας έκτακτου προσωπικού (με συμβάσεις άνω των 3μηνών) αυξήθηκαν από 151 το 2017 σε 213 το 2020 (αύξηση 41%). Επίσης είναι σημαντικό ότι βελτιώθηκαν οι οικονομικές απολαβές του έκτακτου προσωπικού, όπως χαρακτηριστικά φαίνεται από το μέσο κόστος ανθρωπομήνα που αυξήθηκε κατά 32,3% από το 2017 (1037 ευρώ) στο 2020 (1372 ευρώ). Παρακάτω παρατίθενται με μεγαλύτερη λεπτομέρεια οι ενέργειες που έγιναν σε θεσμικά, διαχειριστικά, λογιστικά, οικονομικά και ασφαλιστικά ζητήματα.

Θεσμικά και διαχειριστικά:

  • Στο πλαίσιο της προσπάθειας διοικητικής ανασυγκρότησης στο ΕΑΑ και της καλύτερης συνεργασίας μεταξύ διοίκησης και υπηρεσιών, μεταφέρθηκε ο ΕΛΚΕ από την Ομόνοια στο Θησείο και διαμορφώθηκαν οι χώροι του κτηρίου Αιγινήτη για να τοποθετηθεί και επιπλέον στελεχώθηκε με νέο προσωπικό.
  • Έγινε αναδιοργάνωση του ΕΛΚΕ στα πρότυπα που ορίζει ο Ν.4485/17, και συστήθηκε νέο οργανόγραμμα και αποτύπωση διαδικασιών και αρμοδιοτήτων, καθώς και σύσταση γραφείου Προμηθειών και γραμματείας ΕΛΚΕ.
  • Έγιναν οι απαραίτητες διαδικασίες για την δημοσίευση σε ΦΕΚ (Β’ 4979/08-11-18) της σύστασης του ΕΛΚΕ/ΕΑΑ ως αυτοτελές τμήμα.
  • Ενεργοποιήθηκαν διαδικασίες του πληροφοριακού συστήματος Rescom και Web Rescom
  • Ενεργοποιήθηκαν διαδικασίες εσωτερικού ελέγχου και πιστοποίησης όπως διαδικασίες έγκρισης, ανανέωσης και διαχείρισης εσωτερικών έργων Ε.Α.Α., συμπλήρωση φύλλων χρονοχρέωσης σε ερευνητικά έργα, τακτοποίηση χρηματοοικονομικών καταστάσεων έργων κοκ.
  • Δημιουργήθηκαν υποέργα στο πλαίσιο του έργου «Λειτουργία ΕΛΚΕ» και κατάρτιση των επιμέρους προϋπολογισμών για τα Ινστιτούτα, τη Διοίκηση και τη ΔΥΕ. Πιο συγκεκριμένα, ο ΠΕΕΑ εισηγήθηκε την εκκίνηση της υλοποίησης ενός πάγιου αιτήματος του Συλλόγου Ερευνητών και των Ινστιτούτων που είναι η ενίσχυση των Ινστιτούτων αναλογικά από την εισροή εσόδων παρακράτησης στον ΕΛΚΕ από κάθε Ινστιτούτο. Αντίστοιχα, με την ίδια διαδικασία ενισχύθηκαν και η Διεύθυνση Διοικητικού καθώς και η ΔΥΕ.

Λογιστικά:

Παρουσιάζονται τα πολλαπλά ευρήματα από το κλείσιμο των ισολογισμών χρήσεων των ετών 2016 έως 2019 και οι ενέργειες που έγιναν προς επίλυση των σχετικών ζητημάτων.

  • Παρακράτηση υπέρ ΕΛΚΕ από έσοδα έργων παλαιότερων χρήσεων. Στην χρήση του 2018 όπου ξεκίνησαν να πραγματοποιούνται οι έλεγχοι και οι συμφωνίες των έργων, εντοπίστηκαν περιπτώσεις εσόδων έργων όπου δεν είχαν διενεργηθεί οι κρατήσεις υπέρ ΕΛΚΕ. Το πόσο της παρακράτησης υπέρ ΕΛΚΕ που εντοπίστηκε και λογιστικοποιήθηκε ως έσοδο στη χρήση 2018 και 2019, που όμως αφορούσε προηγούμενες χρήσεις (μέχρι και το 2017) ανέρχεται σε 505.996,62 € και 97.355,42 € αντίστοιχα.
  • Αποσαφήνιση της Καθαρής Θέσης του ΕΛΚΕ και ορθή αποτύπωση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις των ταμειακών του διαθεσίμων. Στις προηγούμενες χρηματοοικονομικές καταστάσεις του ΕΛΚΕ παρατηρήθηκε πως υπήρχε στρεβλή εμφάνιση της καθαρής θέσης (εμφανιζόταν αυξημένη) διότι εκεί εμφανίζονταν, ως μη όφειλαν, τα λογιστικά και ταμειακά διαθέσιμα όλων των έργων. Πραγματοποιήθηκε σχετική εργασία τακτοποίησης της Καθαρής Θέσης. Στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις της χρήσης 2018 διενεργήθηκε τακτοποίηση (μείωση) της Καθαρής Θέσης κατά 350 χιλ περίπου.
  • Αποσαφήνιση και ορθή αποτύπωση Δανείων – Χρηματοδοτήσεων μεταξύ έργων από ΕΛΚΕ Διερευνήθηκε σε βάθος και αποσαφηνίστηκε η εικόνα των δανείων που είχαν δοθεί απ’ τον ΕΛΚΕ σε αυτόνομα έργα καθ’ όλα τα προηγούμενα έτη από το 2010 έως και το 2018. Αναζητήθηκαν πρακτικά ΔΣ καθώς και όλα τα διαθέσιμα λογιστικά στοιχεία. Την 31/12/2018 το συνολικό ποσό των δανείων που είχε εκταμιεύσει ο ΕΛΚΕ ανερχόταν σε 435.135,78 €. Το παραπάνω ποσό δεν εμφανιζόταν στα βιβλία του ΕΛΚΕ και δεν υπήρχε σαφής εικόνα από την διοίκηση. Πλέον από τους τελευταίους μήνες του 2018 και μέχρι σήμερα ακολουθείται η ορθή διαδικασία λογιστικής και διαχειριστικής παρακολούθησης των δανείων από τον ΕΛΚΕ προς τα έργα.
  • Συμφωνία Γενικής Λογιστικής και Μητρώου Παγίων Στον έλεγχο παγίων της χρήσης 2016 εντοπίστηκε ασυμφωνία μεταξύ Μητρώου Παγίων και Γενικής Λογιστικής, ως προς την αξία κτήσης των παγίων κατά 5.890.324,62 € και ως προς τις σωρευμένες αποσβέσεις παγίων κατά 5.869.197,60 €. Υπήρχε δηλαδή διαφορά στην αναπόσβεστη αξία ποσού 21.127,02 €. Η διαφορά δεν είχε εντοπιστεί ποτέ έως και το 2015 διότι δεν είχαν πραγματοποιηθεί ποτέ οι απαραίτητες συμφωνίες. Στη χρήση 2019 όπου πραγματοποιήθηκε μια ογκώδης εργασία συμφωνίας παγίων για τα έτη 2010-2018, εντοπίστηκαν και διορθώθηκαν οι όποιες διαφορές. Κατά το κλείσιμο του ισολογισμού 31/12/2019 υπάρχει πλήρης συμφωνία μεταξύ Μητρώου Παγίων και Γενικής Λογιστικής.
  • Συμφωνία έργων μεταξύ Οικονομικής Διαχείρισης και Γενικής Λογιστικής Για τις ανάγκες ελέγχων αναζητήθηκε αρκετές φορές η πρωτογενής πληροφόρηση από την οικονομική διαχείριση. Διαπιστώθηκε σε αρκετές περιπτώσεις, πως η εικόνα της λογιστικής αποτύπωσης δεν συνοδεύονταν και από αντίστοιχες οικονομικές κινήσεις. Αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας είναι η ασυμφωνία λογιστικής και διαχειριστικής αποτύπωσης των έργων.
  • Περάτωση έργων με την ολοκλήρωση φυσικού/οικονομικού αντικειμένου και κλείσιμο τραπεζικών λογαριασμών Ποτέ στο παρελθόν δεν είχε πραγματοποιηθεί συμφωνία έργων ούτε και περάτωσή τους στο Πληροφοριακό Σύστημα RESCOM. Πραγματοποιήθηκε περάτωση 105 έργων για πρώτη φορά κατά το κλείσιμο του 2019. Επίσης μέχρι σήμερα έχουν κλείσει και 96 λογαριασμοί όψεως.
  • Τακτοποίηση Επισφαλών Απαιτήσεων από πελάτες Στη χρήση 2018 πραγματοποιήθηκε αναζήτηση πληροφοριών των επισφαλών απαιτήσεων που υπήρχαν καταχωρημένες στα βιβλία του ΕΛΚΕ. Αφού προηγήθηκαν οι απαραίτητες διαδικασίες από την Οικονομική Υπηρεσία του ΕΛΚΕ για επιβεβαίωση ή και πιθανή είσπραξη των απαιτήσεων αυτών, λήφθηκαν σχετικές αποφάσεις από το ΔΣ προκειμένου να τακτοποιηθούν λογιστικά. Οι τακτοποιήσεις που διενεργήθηκαν στη χρήση 2018 ανέρχονται συνολικά σε 218.281,57€. (στη χρήση 2019???)
  • Τακτοποίηση Υποχρεώσεων σε Προμηθευτές και Λοιπών Υποχρεώσεων σε διάφορους Πιστωτές Αντίστοιχα με τις απαιτήσεις υπήρχαν και ακίνητες υποχρεώσεις προς προμηθευτές / διάφορους πιστωτές οι περισσότερες εκ των οποίων δεν αντιστοιχούσαν σε πραγματικές υποχρεώσεις. Προβήκαμε σε σχετικές τακτοποιήσεις συνολικού ποσού 190.860,95 € στα λογιστικά βιβλία του ΕΛΚΕ έπειτα από απόφαση ΔΣ αλλά και από σχετική εισήγηση των Ορκωτών Ελεγκτών στην έκθεσή τους. Επίσης τακτοποιηθήκαν λογιστικά εκκρεμή υπόλοιπα πιστωτικών τόκων ποσού 30.532,74 € τα οποία φαίνονταν να είναι προς απόδοση σε φορείς χρηματοδότησης όμως δεν ήταν απαιτητά από κανέναν από την χρήση του 2013 και έπειτα. Τα παραπάνω ποσά μεταφέρθηκαν στα αποτελέσματα προς όφελος του ΕΛΚΕ.
  • Τακτοποίηση ανοιχτών Απαιτήσεων από Ασφαλιστικά Ταμεία Κατά το παρελθόν υπήρχε ανοιχτή απαίτηση ποσού 18.196,90 € στα βιβλία του ΕΛΚΕ από το ασφαλιστικό ταμείο ΝΑΤ (Ινστιτούτο Νέστωρας) το οποίο το 2013 εντάχθηκε στο Ερευνητικό Κέντρο Δημόκριτος. Έπειτα από εισήγηση των Ορκωτών Ελεγκτών του ΕΛΚΕ και από σχετική απόφαση της Διοίκησης το ποσό αυτό τακτοποιήθηκε λογιστικά.
  • Τακτοποίηση Οφειλών ΕΛΚΕ προς Ασφαλιστικά Ταμεία Κατά το κλείσιμο της χρήσης 2016 διαπιστώσαμε πως υπήρχαν ανεξόφλητες οφειλές προς ασφαλιστικά ταμεία δημοσίων υπαλλήλων (πχ ΤΑΜΕΙΟ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ, ΤΕΑΔΥ κλπ) συνολικού ποσού 34.141,74 €. Όταν διαπιστώθηκε η εκκρεμότητα ζητήθηκε από τους Ορκωτούς Ελεγκτές να εξοφληθεί η σχετική οφειλή, κάτι που διεκπεραιώθηκε τον 09/2018.
  • Ορθή αποτύπωση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις των Επιταγών
    Πληρωτέων Στο ισοζύγιο του ΕΛΚΕ έως την χρήση 2016 , δεν αποτυπώνονται ακριβώς το ύψος των πληρωτέων επιταγών. Στη χρήση του 2017 διενεργήσαμε αναζήτηση των πραγματικών επιταγών πληρωτέων που ήταν ανείσπρακτες μέχρι την 31/12/2017 και αποτυπώσαμε στο ΠΣ RESCOM το πραγματικό υπόλοιπό τους, περίπου 22 χιλ €. Το υπόλοιπο ποσό που περιελάμβανε ο λογαριασμός ΓΛ των επιταγών και ανέρχεται σε 65 χιλ € περίπου παραμένει σε διαφορετικό λογαριασμό ΓΛ το οποίο θα τακτοποιηθεί μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων και της συμφωνίας των έργων.
  • Έλεγχος και ορθή αποτύπωση στις Χρηματοοικονομικές Καταστάσεις Λογαριασμών Απαιτήσεων και Υποχρεώσεων Σε παλαιότερες χρήσεις είχαν εντοπιστεί μεγάλα ποσά σε λογαριασμούς απαιτήσεων και υποχρεώσεων της Γενικής Λογιστικής, τα οποία μεταφέρονταν από χρήση σε χρήση μαζικά σαν υπόλοιπα, χωρίς να έχουν ποτέ διερευνηθεί. Σε αυτούς τους λογαριασμούς το πιθανότερο είναι πως «κρύβονται» έσοδα ή έξοδα των έργων τα οποία δεν αποτυπώθηκαν στην λογιστική την χρονική στιγμή που πραγματοποιήθηκαν. Μέχρι στιγμής παράλληλα με τις συμφωνίες των έργων διενεργούνται και οι απαραίτητες τακτοποιήσεις των παραπάνω λογαριασμών των έργων αλλά και μεμονωμένα όταν πρόκειται για κάποια μηνιαία συμφωνία. Το ποσό των τακτοποιήσεων για τις απαιτήσεις μέχρι τη χρήση 2019 ανέρχεται σε 149 χιλ € περίπου και για τις υποχρεώσεις σε 124 χιλ € περίπου.Ο όγκος των κινήσεων στους λογαριασμούς αυτούς είναι τεράστιος αφού προέρχονται από όλα τα προηγούμενα έτη, συνεπώς η εργασία για την ολοκλήρωση της συμφωνίας τους είναι ακόμα σε εξέλιξη.

Οικονομικά – Ασφαλιστικά

Πραγματοποιήθηκε αλλαγή του ΑΦΜ του ΕΛΚΕ σύμφωνα με τις δυνατότητες του 4485/2017. Η χρήση ξεχωριστού ΑΦΜ από τον ΕΛΚΕ είναι εξαιρετικά σημαντική αλλαγή γιατί απελευθερώνει ΕΛΚΕ και Τακτικό από το να συμπλέουν σε θέματα φορολογικής ενημερότητας και υποχρεώσεων.

  • Έγινε αναγκαστική υπαγωγή του ΕΛΚΕ σε οντότητα βιβλίων Γ΄ κατηγορίας
  • Κατάρτιση χρηματοοικονομικών καταστάσεων σύμφωνα με τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα (Ε.Λ.Π.) βάσει του Ν. 4308/2014 και Ν. 4485/2017
  • Σύνταξη και υποβολή αναλυτικής έκθεσης ελέγχου από ορκωτούς λογιστές για το 2017, με παρατηρήσεις (για πρώτη φορά), με όλα τα σημαντικά ευρήματα προς ενημέρωση του Δ.Σ. και λήψη μέτρων. Έκτοτε υποβάλετε αναλυτική έκθεση με παρατηρήσεις, υποβοηθώντας την διοίκηση στη λήψη όλων των απαραίτητων διορθωτικών μέτρων.
  • Επετεύχθη η συμφωνία ταμειακών και τραπεζικών διαθεσίμων των έργων.
  • Εφαρμόστηκαν οι Νέες Νομοθετικές Ρυθμίσεις περί ασφαλιστικών εισφορών-ΕΦΚΑ.
  • Απλοποιήθηκε η διαδικασία δανεισμού (ταμειακές διευκολύνσεις) μεταξύ προγραμμάτων.
  • Εφαρμόστηκαν όλες οι νέες διαδικασίες για τις προσλήψεις έκτακτου προσωπικού, μόνο κατόπιν ανοιχτής πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος, και επιλογής υποψηφίων από επιτροπή με κριτήρια που θα έχουν δηλωθεί στη πρόσκληση, σύμφωνα με τον Ν. 4485/2017.
  • Καθορίστηκε, με απόφαση ΔΣ, η διαδικασία απευθείας ανάθεσης Δημοσίων Συμβάσεων Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών μέχρι του ποσού των 20.000,00€, σύμφωνα με τον Ν. 4412/2016 & τον 4485/2017.
  • Καθορίστηκε με απόφαση ΔΣ η διαδικασία ετήσιας απόδοσης αμοιβής αποδοτικότητας στους δυνητικά δικαιούχους.
  • Καθορίστηκε με απόφαση ΔΣ η διαδικασία απόδοσης πρόσθετων αμοιβών στο ερευνητικό, μόνιμο και ΙΔΑΧ προσωπικό του ΕΑΑ, παίρνοντας υπόψιν νομικές γνωματεύσεις του νομικού ΕΑΑ και γνωματεύσεις του ΝΣΚ.

Ενίσχυση της εξωστρέφειας και του κοινωνικού ρόλου του ΕΑΑ

Κατά την τετραετία 2017-2020 (για την ακρίβεια σε περίοδο τριών ετών και 8 μηνών) δόθηκαν 56 ομιλίες του ΠΕΑΑ, οι οποίες κατανέμονται θεματικά σε Επιστημονικές, Προβολής των δράσεων του ΕΑΑ και Εκλαϊκευτικές. Υπήρξε εκτενής προβολή των δράσεων του ΕΑΑ, με άρθρα σε έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης και με συμμετοχές σε ραδιοφωνικές καιτηλεοπτικές εκπομπές. Κάτωθι αναφέρονται μόνο οι ομιλίες, τα άρθρα στον ημερήσιο, περιοδικό και ηλεκτρονικό τύπο αλλά και οι συμμετοχή σε τηλεοπτικές εκπομπές του ΠΕΑΑ σχετικά με την προβολή και ανάδειξη των ερευνητικών δράσεων και των καινοτόμωνυπηρεσιών του ΕΑΑ. Οι επιστημονικές και εκλαϊκευτικές ομιλίες του ΠΕΑΑ αναφέρονται λεπτομερώς στο Κεφ. 6 του βιογραφικού σημειώματος.

Ομιλίες (25)

  1. Εκδήλωση στο ΕΒΕΑ «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στον Τομέα του Διαστήματος: Εκπαίδευση, Έρευνα, Τεχνολογία, Εφαρμογές» – Μάιος 2017.
  2. 53 rd European Space Science Committee (ESSC Plenary meeting), Ακαδημία Αθηνών – Ιoύνιος 2017.
  3. Διημερίδα ΝΟΗΣΙΣ “Ενιαίος χώρος εκπαίδευσης και Έρευνας & Παραγωγική Ανασυγκρότηση” υπό την αιγίδα του ΥΠΠΕΘ, με θέμα "Καινοτόμες υπηρεσίες διαχείρισης φυσικών καταστροφών από το ΕΑΑ" – Ιούνιος 2017.
  4. "8ο Περιφερειακό Συνέδριο για την παραγωγική ανασυγκρότηση" με στόχο την ανάδειξη των υποδομών και καινοτόμων υπηρεσιών που αναπτύσσει το ΕΑΑ και έχουν αποδέκτες την Πολιτεία και τους πολίτες – Δεκέμβριος 2017.
  5. Χαιρετισμός στο πλαίσιο της εκδήλωσης του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και των Εκπαιδευτηρίων «Ελληνογερμανική Αγωγή» στην Τεχνόπολη με θέμα «Σεισμοί: Το σχολείο κάνει τη διαφορά…», όπου συμμετείχε και ο Προέδρος της Δημοκρατίας – Απρίλιος 2018.
  6. Ινστιτούτο Κύπρου σχετικά με τις ερευνητικές και εκλαϊκευτικές δραστηριότητες του ΕΑΑ αλλά και με τις καινοτόμες υπηρεσίες που παρέχει στη Πολιτεία και την κοινωνία, ειδικά σε θέματα πρόγνωσης, εντοπισμού, παρακολούθησης, καταγραφής και διαχείρισης αποτελεσμάτων Φυσικών Καταστροφών – Μάιος 2018.
  7. Ομιλία με θέμα τις δράσεις &λειτουργία του ΕΑΑ στην Διημερίδα διαλόγου & εργασίας ΕΣΕΚ, 18-19/6/2018
  8. 83η ΔΕΘ με θέμα "Κλιματική Αλλαγή και Διαχείριση Φυσικών Καταστροφών" – Σεπτέμβριος 2018
  9. Χαιρετισμός στα εγκαίνια έκθεσης “Του Καιρού τα Μυστικά" – Εργοστάσιο ΤΙΤΑΝ Ευκαρπίας.” – 22/10/2018
  10. Χαιρετισμός στο πλαίσιο της Ημερίδας που διοργάνωσε η Περιφέρεια Αττικής με θέμα:”Κλιματική Αλλαγή και φυσικές καταστροφές”. Έγινε σύντομη αναφορά στις υπηρεσίες Πολιτικής Προστασίας που έχει αναπτύξει το ΕΑΑ και στη νέα πρωτοβουλία του ΕΑΑ για τη σύσταση του ΠΑΓΓΑΙΑ Οκτώβριος 2018.
  11. 2ο Επιστημονικό Forum για τη Μείωση της Διακινδύνευσης από Καταστροφές στην Ελλάδα. Ομιλία με τίτλο «Υπηρεσίες πρόγνωσης, εντοπισμού, παρακολούθησης και διαχείρισης έντονων καιρικών φαινομένων και φυσικών καταστροφών του ΕΑΑ» – 14/03/2019
  12. Συμμετοχή στο "Symposium on Climate Change: Threats, Challenges, Solutions for Greece" στο Deree College, όπου παρουσιάστηκαν οι καινοτόμες υπηρεσίες Πολιτικής Προστασίας που έχουν αναπτυχθεί από ερευνητές του ΕΑΑ – 03/04/2019
  13. Ομιλία στο πλαίσιο του Σεμιναρίου σχετικά με την Κλιματική Αλλαγή που συνδιοργανώθηκε από την Ειδική Γραμματεία Επικοινωνιακής Διαχείρισης Κρίσεων του Υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης και το Club of Venice. – 05/04/2019
  14. Ομιλία παρουσίασης της εμβληματικής νέα υποδομή του ΕΑΑ, το Παρατηρητήριο Γεωεπιστημών και Κλιματικής Αλλαγής Αντικυθήρων (ΠΑΓΓΑΙΑ), ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας, κ. Προκόπιου Παυλόπουλου, του Υφυπουργού Αθλητισμού και Πολιτισμού κ. Βασιλειάδη, του Δημάρχου Κυθήρων, κ. Σ. Χαρχαλάκη και πλήθος κόσμου, στο νεοϊδρυθέν σχολείο Αντικυθήρων- 21/5/2019
  15. Ομιλία κατά την έναρξη λειτουργίας του Εθνικού Δικτύου Παρακολούθησης της Κλιματικής Αλλαγής, το οποίο αποτελεί μία ακόμη Εμβληματική Πρωτοβουλία του Τομέα Έρευνας και Καινοτομίας του ΥΠΠΕΘ. Παρουσιάστηκαν οι στρατηγικοί στόχοι του Κέντρου – 05/06/2019
  16. “Το ΕΑΑ εθνικός πόλος έρευνας στα πεδία Πρόληψης και Προσαρμογής στην ΚλιματικήΑλλαγή, καθώς και Πρόγνωσης, Εντοπισμού, Παρακολούθησης, Καταγραφής και Διαχείρισης  Αποτελεσμάτων Φυσικών Καταστροφών», στην εκδήλωση της ΓΓΕΤ στη ΔΕΘ με θέμα «Το αποτύπωμα της Έρευνας στην Κοινωνία και την Οικονομία” – 7/9/2019
  17. Ομιλία για τις δράσεις του ΕΑΑ, πάνω στην έρευνα, την διάχυση της επιστήμης και για τις σημαντικές πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουμε σχετικά με την Κλιματική αλλαγή, κατά την επίσκεψη του ιδρύματος FRIEDRICH-EBERT-STIFTUNG, ομίλου δημοσιογράφων από Γερμανία, Τουρκία, Ελλάδα και Κύπρο – 21/09/2019
  18. 6ο Διεπιστημονικό Συμπόσιο ΄΄ΜΥΚΗΝΕΣ: Ομιλία προβολής καινοτόμων εργαλείων και υπηρεσιών του ΕΑΑ σχετικά με Πολιτική Προστασία – Ναύπλιο, 11-13/10-2019
  19. Σύντομη ομιλία επ' ευκαιρίας της υλοποίησης 2 προγραμμάτων ERC στο ΕΑΑ, διοργανώθηκε στο Αστεροσκοπείο Πεντέλης ημερίδα για τις δυνατότητες επιχορήγησης των σημαντικών χρηματοδοτήσεων – βραβείων ERC – 30/10/2019
  20. Ομιλία κατά την απονομή βραβείου στα πλαίσια της Τελετής Απονομής της 8 ης διοργάνωσης των Αριστείων Εταιρικής Υπευθυνότητας – 27/11/2019
  21. Παρουσίαση στη Συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Έρευνας και Τεχνολογίας της Βουλής των Ελλήνων, με τίτλο: Καινοτόμες Υπηρεσίες & Εργαλεία σχετικά με πρόγνωση, εντοπισμό, μελέτη και διαχείριση αποτελεσμάτων Φυσικών Καταστροφών – 28/11/2019
  22. Συμμετοχή και ομιλία του Διευθυντή ΕΑΑ στο τελικό συνέδριο του ALTER Project (Alliance for Disaster Risk Reduction) στην πρωτεύουσα Γερεβάν της Αρμενίας, που χρηματοδοτείται από την ΕΕ (DG ECHO) – 11/12/2019
  23. Χαιρετισμός στην εκδήλωση του Γαλλικού Ινστιτούτου & Κέντρου Beyond με θέμα «Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής: H διαστημική καινοτομία στην υπηρεσία του πολίτη» στο Γαλλικό Ινστιτούτο – 03/03/2020
  24. Ομιλία στο 3ο Επιστημονικό Forum για τη Μείωση της Διακινδύνευσης από Καταστροφές στην Ελλάδα, με τίτλο «Η συμβολή του ΕΑΑ στην αντιμετώπιση έντονων φυσικών φαινομένων & φυσικών καταστροφών” – 05/03/2020
  25. Συμμετοχή σε πάνελ ομιλητών στο πλαίσιο διαδικτυακής εκδήλωσης για την Αποστολή “Climate-neutral and smart cities” του Προγράμματος Πλαίσιο Ορίζοντας Ευρώπη – 07/07/2020

Άρθρα στον Ημερήσιο ή Περιοδικό Τύπο (10)

  1. «Χρειάζεται εθνική συντονιστική επιτροπή διαστήματος υπό τον πρωθυπουργό», ΑΠΕ- ΜΠΕ, 12/3/2017
  2. “Ταξιδεύοντας τους αποκλεισμένους στο όνειρο των άστρων”, ΕΦ.ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ, 16/7/2018
  3. «Μαζί μπορούμε να προλάβουμε πολλά», ΕΛΠΕ MAGAZINE, Δεκέμβριος 2018
  4. «Η κλιματική αλλαγή δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού», ΕΦ.ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ 13/7/2019
  5. «Καινοτόμες Υπηρεσίες προς όφελος του Πολίτη και της Κοινωνίας», ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 6/9/2019
  6. «Παρακινδυνολογίας Συνέχεια…», ΝΕΑ, 30/9/2019
  7. «Η Επιστήμη στην Υπηρεσία της Κοινωνίας για την αντιμετώπιση των Φυσικών Καταστροφών», ΒΗΜΑ, 24/11/2019
  8. «Η Επιστήμη στην υπηρεσία της Πολιτείας και της Κοινωνίας για την Αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής», 1 ο Newsletter CLIMPACT, 5/6/2020
  9. «Η Επιστήμη στην υπηρεσία της Πολιτείας για την Αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής» ΝAYTEMΠΟΡΙΚΗ, 30/5/2020
  10. “Νέες Ερευνητικές Υποδομές για την Κλιματική Αλλαγή», ΒΗΜΑ-Science, 31/5/2020

Άρθρα σε ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης (4)

  1. “Νέες Δραστηριότητες για το Ε.Α.Α.», The Insider, 12/3/2017
  2. “Είμαστε Πρωτοπόροι στη Διαστημική Έρευνα», Flash.gr, 12/3/2017
  3. Συνέντευξη για τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, PageNews, 2/6/2020 https://www.pagenews.gr/2020/06/02/ellada/synenteuksi-me-ton-proedro-tou-ethnikou- asteroskopeiou-athinon/
  4. “Η Επιστήμη στην υπηρεσία της Πολιτείας και της Κοινωνίας για την αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής: Το Επιστημονικό Δίκτυο CLIMPACT.”;, Επιστημονικό Περιοδικό “Κοsμος” του ΕΑΑ, 5/6/2020 http://magazine.noa.gr/archives/4118?fbclid=IwAR3YSOQ_q0CcpRhRhWQwiKgCcptIX ix_Vm3TFXGfFfBRFnwHKW3mUR0C23Q

Επιλογή από συνεντεύξεις του ΠΕΑΑ στην τηλεόραση/ραδιόφωνο

  1. «Καινοτόμες υπηρεσίες και εργαλεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών για την πρόγνωση, τον εντοπισμό, την παρακολούθηση, την καταγραφή και τη διαχείριση των αποτελεσμάτων των φυσικών καταστροφών», Συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Έρευνας και Τεχνολογίας, Κανάλι της Βουλής, 27/4/2017
  2. «Υπολογισμός Ώρας Ελλάδος», CosmoteTV, 31/12/2018
  3. «Tο Αστεροσκοπείο "πάει φυλακές"», ΕΡΤ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ, 19/2/2019
  4. Συμμετοχή του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών στον «ΗΜΙΜΑΡΑΘΩΝΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 2019 με σύνθημα «Πρωτοβουλία για την Κλιματική Αλλαγή», ΕΡΤ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ, 17/03/2019
  5. «Συζήτηση για την ψευδοεπιστήμη», Εκπομπή «Άλλη διάσταση», ΕΡΤ, 4/4/2019
  6. «Εκπομπή για την Κλιματική Αλλαγή», Κανάλι της Βουλής, 9/5/2019
  7. Προβολή των αναπτυξιακών έργων του ΕΑΑ που χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ, Εκπομπή «Οι δρόμοι της ανάπτυξης», ΕΡΤ2, 2/6/2019 και 7/7/2019
  8. «Καινοτόμες υπηρεσίες και εργαλεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών για την πρόγνωση, τον εντοπισμό, την παρακολούθηση, την καταγραφή και τη διαχείριση των αποτελεσμάτων των φυσικών καταστροφών που απορρέουν από την Κλιματική Αλλαγή» στο πλαίσιο της συνεδρίασης της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Έρευνας και Τεχνολογίας, Κανάλι της Βουλής, 28/11/2019
  9. «Προβολή δράσεων αστρονομίας του ΕΑΑ», Εκπομπή «Πρωινή ενημέρωση ΕΡΤ, 8/4/2020
  10. Τέλος, πραγματοποιήθηκαν αρκετές συνεντεύξεις του ΠΕΑΑ σχετικά με την προβολή των δράσεων του ΕΑΑ σε ραδιοφωνικούς σταθμούς όπως στον Αθήνα 9.84, ΣΚΑΪ 100.3, REAL FM 97.8, ΕΝ ΛΕΥΚΩ 87.7 κ.α.

Διεθνείς Eπαφές του ΕΑΑ

Η διοίκηση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, αναπτύσσοντας δράσεις οι οποίες ξεπερνούν τα εθνικά όρια και στο πλαίσιο της ενίσχυσης διμερών σχέσεων με άλλα κράτη σε θέματα επιστήμης, τεχνολογίας και πολιτισμού, πραγματοποιεί συναντήσεις με τις Πρεσβείες χωρών οι οποίες αντιμετωπίζουν κοινές επιστημονικές προκλήσεις, με στόχο να δημιουργηθούν σχετικές συνεργασίες.

  • Ο ΠΕΑΑ συναντήθηκε με την Πρέσβειρα της Αργεντινής κα Carolina Pérez Colman, την Τρίτη 7 Φεβρουαρίου 2017, στις εγκαταστάσεις του ΕΑΑ στο Θησείο και συζητήθηκαν θέματα διμερών σχέσεων που άπτονται των αρμοδιοτήτων του ΕΑΑ όπως η Κλιματική Αλλαγή και οι υπηρεσίες διαστήματος σε θέματα πολιτικής.
  • Στα πλαίσια ανάπτυξης των διεθνών επιστημονικών και πολιτιστικών συνεργασιών του ΕΑΑ, επισκέφτηκαν τον ιστορικό χώρο του ΕΑΑ στο Θησείο και ξεναγήθηκαν στο κτήριο Σίνα και Αιγινήτη, οι διπλωμάτες της Ρωσικής Πρεσβείας Oλεγκ Μπρεντίχιν (Πρεσβευτής Σύμβουλος), Φιοντόρ Κολαίντοφ (Πολιτιστικός Ακόλουθος), Bλαντιμίρ Πανασιούκ (Πρώτος Γραμματέας) με τις οικογένειές τους, το Σάββατο 17 Ιουνίου 2017.
  • Οι Πρέσβεις της Αργεντινής, Βενεζουέλας, Κούβας, Ουρουγουάης, Παναμά, Περού και Χιλής, ξεναγήθηκαν, σε ειδική εκδήλωση, στο ιστορικό Τηλεσκόπιο Newall του Εθνικού Αστεροσκοπείου στη Πεντέλη, την Παρασκευή 10 Μαρτίου 2017. Η εκδήλωση περιελάμβανε παρουσίαση των ερευνητικών δραστηριοτήτων των Ινστιτούτων του Κέντρου με στόχο την ανάδειξη δυνητικών ερευνητικών συνεργασιών με αντίστοιχα ερευνητικά κέντρα της Λατινικής Αμερικής.
  • Επίσκεψη της Επιτρόπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Corina Cretu, αρμόδιας για την Περιφερειακή Πολιτική, στις εγκαταστάσεις του ΕΑΑ στην Πεντέλη, την Παρασκευή 16 Ιουνίου 2017.  Η κα. Cretu ενημερώθηκε για τη δραστηριότητα του ΕΑΑ, από τον ΠΕΑΑ και από την κα. Σοφούλη, εκπρόσωπο της ΓΓΕΤ. Την Επίτροπο συνόδευσαν στην επίσκεψη της ο Γενικός Γραμματέας Δημόσιων Επενδύσεων ΕΣΠΑ κ. Π. Κορκολής, ο Επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα, κ. Π. Καρβούνης, η Γενική Γραμματέας Έρευνας & Τεχνολογίας, Δρ. Μ. Κυπριανίδου, καθώς και στελέχη της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής της Περιφέρειας Αττικής και της ΓΓΕΤ.
  • Συμμετοχή του ΕΑΑ, στις συναντήσεις με αντικείμενο την προώθηση των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης μεταξύ Ελλάδας και ΠΓΔΜ 10-01-2018, κατόπιν σχετικής πρόσκλησης του Υπουργείου Εξωτερικών. Έγινε επίσκεψη στελεχών του ΓΙ στη ΠΓΔΜ και υπογράφτηκε πρωτόκολλο συνεργασίας μεταξύ ΕΑΑ και Παν/μίου Σκοπίων, το οποίο εγκρίθηκε από τα συναρμόδια Υπουργεία και των 2 χωρών.
  • Διοργάνωση εκδήλωσης σε συνεργασία με την Πρεσβεία Χιλής – «Ελλάδα-Χιλή στο δρόμο της επιστημονικής συνεργασίας», τον Οκτώβριο του 2018. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία, παρουσία του Αν. Υπουργού, κ. Φωτάκη, Πρεσβευτών, Γ.Γ. Πρέσβεων, μορφωτικών ακολούθων κλπ, ενώ υπήρξε μεγάλο ενδιαφέρον για τις διάφορες δράσεις του ΕΑΑ.– Πεντέλη.
  • Οργάνωση του 14ου Astroparticle Physics European Consortium (APPEC) General Assembly, στην Αθήνα, τον Δεκέμβριο του 2018.
  • Επίσημη επίσκεψη στο ΕΑΑ αντιπροσωπείας του τμήματος Διεθνών σχέσεων του Υπουργείου Έρευνας και Τεχνολογίας (DIC, MOST) της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας τον Νοέμβριο του 2019. Η επίσκεψη έγινε με σκοπό την διερεύνηση δυνατοτήτων συνεργασίας σε θέματα που άπτονται κυρίως του Περιβάλλοντος και της Κλιματικής Αλλαγής. Την αντιπροσωπεία, που συνόδευαν στελέχη της ΓΓΕΤ, υποδέχτηκε ο ΠΕΑΑ και ο διευθυντής του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης, Καθ. Νίκος Μιχαλόπουλος. Η
    Κινεζική αντιπροσωπεία αποτελείτο από τους Mr. YE Donbasi (Director General Dept. of International Cooperation), Ms. Shi Ling Director, Division of European Affairs), Ms. Wang Yingshi (Sub-Consultant Division of European Affairs) και Zhao Xiangdong (Chinese Embassy
    in HELAS).
  • Νυχτερινή ξενάγηση σε εκπροσώπους της Πρεσβείας του Μπαγκλαντές στο Κέντρο Επισκεπτών Πεντέλης

Πρωτοβουλίες – Καινοτομίες της Διοίκησης

Σταχυολογώντας τις βασικές πρωτοβουλίες καινοτομίες και νεωτερισμούς που εισήγαγε η διοίκηση του ΕΑΑ κατά την διετία 2017-2020, αναφέρονται τα κάτωθι:

  1. Διαδικασίες συμμετοχής και διαβούλευσης στα σημαντικά θεσμικά ζητήματα του ΕΑΑ.
  2. Ετήσια συνάντηση του ΠΕΑΑ με το προσωπικό των Ινστιτούτων, ΕΛΚΕ, ΔΥΕ και ΔΔ όπου πέραν του απολογισμού των δραστηριοτήτων του ΠΕΑΑ συζητούνται θέματα που απασχολούν τους εργαζόμενους.
  3. Απονομή 3 εσωτερικών ανταγωνιστικών υποτροφιών/βραβείων ετησίως, για την ενίσχυση χαμηλόβαθμου επιστημονικού προσωπικού και καθορισμός διαδικασίας απονομής τους.
  4. Ενίσχυση όλων των νέων ερευνητών για αγορά αρχικής υποδομής, με χρηματοδότηση 1.200 ευρώ από τον ΕΛΚΕ.
  5. Ετήσια οικονομική ενίσχυση των Ινστιτούτων του ΕΑΑ για την συντήρηση των υποδομών τους.
  6. Καθορισμός αντικειμενικών κριτηρίων για την καταβολή της ετήσιας αμοιβής αποδοτικότητας στο διοικητικό και τεχνικό προσωπικό του Κέντρου.
  7. Κυκλοφορία νέου διαδικτυακού περιοδικού σύγχρονης επιστήμης με την ονομασία «Κοsμος», στο οποίο παρουσιάζονται εκλαϊκευμένα επιστημονικά άρθρα ποικίλης ύλης, κυρίως στην ευρύτερη θεματολογία που θεραπεύουν τα Ινστιτούτα του ΕΑΑ, αλλά και επιστημονικές διεθνείς ειδήσεις και επιστημονικές γνώμες. http://magazine.noa.gr
  8. Εκπαιδευτικές επισκέψεις σε σωφρονιστικά καταστήματα.
  9. Οι εκδηλώσεις Κοπής πίτας ως αφορμή ανάδειξης της ιστορικής συνέχειας της διοίκησης του ΕΑΑ με πρόσκληση όλων των πρώην Διευθυντών ΕΑΑ και Ινστιτούτων του ΕΑΑ.
  10. Εισαγωγή νέας ενότητας στην Ημερήσια Διάταξη του ΔΣ, σχετικά με τιμητικές διακρίσεις, ερευνητικές και επιστημονικές.
  11. Συμμετοχή στις τελετές κατάθεσης στεφάνων στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη στα πλαίσια εθνικών εορτών (28 Οκτωβρίου, 25 Μαρτίου) και εκδηλώσεων της Πολιτείας, πχ. για τη λήξη του μεγάλου αντιφασιστικού πολέμου στις 9 Μαΐου του 1945.
  12. Επιδίωξη μόνιμων συνεργασιών με θεσμικούς δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς της Ελλάδας και του εξωτερικού μέσω της υπογραφής Μνημονίων Συνεργασίας. Έχουν υπογραφεί Μνημόνια Συνεργασίας μεταξύ των εξής φορέων:
  • Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ), Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας (ΥΠΕΝ), Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (ΥΠΠΕΘ), Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ», Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ). Σκοπός: «Αλληλοενημέρωση, διάγνωση και ανάλυση ειδικών περιστατικών που ενδέχεται να προκαλέσουν περιβαλλοντική ρύπανση, υποβάθμιση ή/και περιβαλλοντική ζημία και για τη δημιουργία ενός ομογενοποιημένου δικτύου μετρήσεων περιβαλλοντικών και κλιματικών παραμέτρων»
  • Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών/Γεωδυναμικό Ινστιτούτο (ΓΙ/ΕΑΑ), Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ), Εργαστήριο Υπολογιστικής Μοντελοποίησης (CMODLAB) (Τμήμα Πληροφορικής του Ιονίου Πανεπιστημίου) με Σκοπό: «διεξαγωγή πειραματικών δράσεων στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων με σκοπό τηνπροαγωγή της επιστημονικής γνώσης και τη βελτίωση των κρατικών δομών αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών

  • Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ) και Δήμος Πεντέλης, με σκοπό: «Αμφίδρομη συνέργεια του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (με έμφαση στα Ινστιτούτα του που εδρεύουν στις εγκαταστάσεις της Πεντέλης) και του Δήμου Πεντέλης στο πλαίσιο της διαπεριφερειακής συνεργασίας για περιβαλλοντικά έργα, περιβαλλοντικές πρακτικές και δράσεις για την αειφόρο ανάπτυξη, την κλιματική αλλαγή και τη μείωση των κινδύνων, και επίσης στο πλαίσιο της ώσμωσης μεταξύ επιστήμης και κοινωνίας αλλά και της ανάδειξης των φυσικών και ιστορικών τοποσήμων της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς και του αποθέματος των τοπικών κοινωνιών»
  • Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ) και Πανεπιστήμιο Σκοπίων, με σκοπό την «Ανταλλαγή σεισμολογικών δεδομένων με σκοπό τη βελτίωση του ελέγχου της σεισμικότητας στην περιοχή των Βαλκανίων».
  • Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ) και Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου με σκοπό την «Ανταλλαγή εκπαιδευτικών και ερευνητικών δραστηριοτήτων».
  • Πυροσβεστική – METEO
  • Πυροσβεστική – BEYOND
  • Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ) με το Europlanet 2024 RI Consortium, με σκοπό τη διάθεση του τηλεσκοπίου του ΕΑΑ στο Κρυονέρι για τις εκστρατείες αστρονομικών παρατηρήσεων στο πλαίσιο του Europlanet Telescope Network.

Τα παρακάτω Μνημόνια Συνεργασίας βρίσκονται σε τελικό στάδιο υπογραφής:

  • Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ) και Περιφέρεια Αττικής με σκοπό την ανάπτυξη κοινών δράσεων, την εφαρμογή κοινών προγραμμάτων και την παροχή εμπειρογνωμοσύνης στους ακόλουθους τομείς: Ατμοσφαιρική ρύπανση, Αξιολόγησης των τάσεων της κλιματικής αλλαγής και των ακραίων καιρικών φαινομένων, Πρόληψης και αξιολόγησης έντονων φυσικών φαινομένων και φυσικών ή ανθρωπογενών καταστροφών, Βιομηχανικών Ατυχημάτων Μεγάλης Έκτασης (ΒΑΜΕ), Ενίσχυση της ικανότητας λήψης αποφάσεων της Περιφέρειας μέσα από δίκτυα παρατηρήσεων και στοχευμένα Συστήματα Λήψης Αποφάσεων, υπό το πρίσμα ανάπτυξης εργαλείων, εφαρμογών και υπηρεσιών «έξυπνων πόλεων», «έξυπνων περιφερειών», Σχεδίαση και υλοποίησης δράσεων και προγραμμάτων ενημέρωσης του κοινού, την σχεδίαση και την κοινή υποβολή προτάσεων προς χρηματοδότηση που αφορούν σε όλες τις ανωτέρω σχεδιαζόμενες δράσεις.
  • Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ) , Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, ΔΕΗ ΑΕ, Δήμος Κυθήρων με σκοπό τη δημιουργία κοινοπραξίας για την ενεργειακή αυτονόμηση των Αντικυθήρων.
  • Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ), ΕΛΚΕΘΕ και Πανεπιστήμιο Ιονίου, με σκοπό τη Διαμόρφωση ενός πλαισίου για την ενίσχυση της έρευνας και την από κοινού διεξαγωγή βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας και δημοσίευση σε επιστημονικά έντυπα ή/και επιστημονικά συνέδρια σχετικών μελετών, τη Διεξαγωγή πειραματικών δράσεων στο πεδίο στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων με σκοπό την προαγωγή της επιστημονικής γνώσης και τη βελτίωση των κρατικών δομών αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών, την Ενίσχυση της συνεργασίας και δικτύωσης μεταξύ των Συμβαλλόμενων Μερών, και από κοινού αξιοποίηση της υπάρχουσας τεχνογνωσίας, τη Διευκόλυνση των μετακινήσεων – επισκέψεων των ερευνητών μεταξύ των Συμβαλλόμενων Μερών με σκοπό την δια ζώσης συνεργασία, το Σχεδιασμό και συνυποβολή κοινών αναπτυξιακών ή ερευνητικών χρηματοδοτούμενων έργων σε Περιφερειακό και Εθνικό επίπεδο, την Οργάνωση κοινών επιστημονικών δραστηριοτήτων και δράσεων δημοσιότητας όπως Workshops, Ημερίδων, Σεμιναρίων, Συνεδρίων, κλπ. με την συμμετοχή και άλλων ερευνητικών ιδρυμάτων και φορέων τοπικής αυτοδιοίκησης.

  • Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ) και Δήμος Μάνδρας με σκοπό την «Πρόληψη πλημμυρικών φαινομένων στο Δήμο Μάνδρας». 
  • ΟPTICON

SWOT-ANALYSIS

Δυνατά σημεία

  1. Επιστημονική αριστεία (υλοποίηση πολλών ανταγωνιστικών ερευνητικών προγραμμάτων: πχ., 2 ERC, 6 ΕΛΙΔΕΚ, πολλά Η2020, συμμετοχή σε διεθνείς επιτροπές, πολλές διακρίσεις ερευνητών, θέσεις ευθύνης ερευνητών σε επιτροπές και οργανισμούς κλπ) με εκτεταμένο δίκτυο συνεργασιών παγκοσμίως.
  2. Κατοχή τεχνολογικού εξοπλισμού τελευταίας τεχνολογίας (>700 μετρητικοί σταθμοί διασκορπισμένοι σε όλη την επικράτεια: τηλεσκόπιο 2.3μ Αρίσταρχος, ανακαινισμένο τηλεσκόπιο 1.2μ στο Κρυονέρι, αναβαθμισμένο δίκτυο Digisonde DPS4D στην Αθήνα, υποδομές δορυφορικής τηλεπισκόπισης BEYOND, υποδομή DIAS, Παρατηρητήριο Γεωεπιστημών και Κλιματικής Αλλαγής στα Αντικύθηρα – ΠΑΓΓΑΙΑ, προηγμένα δίκτυα παρακολούθησης σεισμικότητας κλπ.).
  3. Επιχειρησιακές Μονάδες και εμβληματικές πρωτοβουλίες για την παροχή υπηρεσιών προς Δημόσιους φορείς και το ευρύ κοινό σε πραγματικό χρόνο (BEYOND, DIAS, PANGEA, ΜΕΤΕΟ, υπηρεσία παρακολούθησης σεισμών 24/7 κ.λπ.).
  4. Το ΕΑΑ είναι το κύριο Εθνικό Ερευνητικό Κέντρο σε θέματα Κλιματικής Αλλαγής (έρευνα, δεδομένα, περιορισμός των επιπτώσεων, προσαρμογή κλπ), όπως πιστοποιείται και από το έγκριτο διεθνές NATURE Ιndex που κατατάσσει το ΕΑΑ ως 1ο ανάμεσα σε όλα τα Ελληνικά ιδρύματα για το 2018 και 2019 στον τομέα Earth and Environmental Science).
  5. Συμμετοχή σε μεγάλες Ευρωπαϊκές Ερευνητικές Υποδομές (ACTRIS, EST, EPOS-ERIC, κα) και συμμετοχή σε χρηματοδοτούμενα δίκτυα (OPTICON, AHEAD).
  6. Συμμετοχή σε μεγάλες κοινοπραξίες και σε σημαντικές διεθνείς δραστηριότητες (GEO, WMO, ORFEUS, IRIS, EMSC-CSEM κ.λπ.).
  7. Συντονισμός μεγάλων κοινοπραξιών χρηματοδοτούμενων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος.
  8. Υψηλή φήμη του Κέντρου μεταξύ ευρωπαϊκών και εθνικών ιδρυμάτων, φορέων οργανισμών χρηματοδότησης και οργανισμών.
  9. Υψηλή δημόσια αναγνώριση. Οι ερευνητές των Ινστιτούτων προβάλουν τακτικά τις δράσεις του ΕΑΑ στα ΜΜΕ (τηλεόραση, ραδιόφωνο, εθνικός Τύπος).
  10. Πέραν της έρευνας, υπάρχουν ισχυρές εκπαιδευτικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης της επίβλεψης μεταπτυχιακών και διδακτορικών διατριβών, ο αριθμός των οποίων αυξήθηκε τα τελευταία έτη, συνδιοργάνωση τεσσάρων (4) προγραμμάτων μεταπτυχιακών σπουδών, διδασκαλία μεμονωμένων ερευνητών σε διάφορα εθνικά και διεθνή μεταπτυχιακά προγράμματα.
  11. Συνεχής αύξηση των εσόδων παρακράτησης του ΕΛΚΕ (πάνω από 100% κατά το 2018 και 2019).

Αδύνατα σημεία

  1. Ανεπαρκής στελέχωση κυρίως του προσωπικού της 24ωρης βάρδιας στο ΓΙ.. Επί του παρόντος, ο αριθμός του μόνιμου προσωπικού της βάρδιας είναι 9 ενώ για την πλήρη λειτουργία απαιτούνται 18 υπάλληλοι.
  2. Έλλειψη συστηματικής τεχνικής υποστήριξης, π.χ. για τη συντήρηση, την αναβάθμιση και τη λειτουργία μεγάλων υποδομών (π.χ., επί του παρόντος δεν υπάρχει προσωπικό πληροφορικής και τεχνικού προσωπικού με μακροχρόνια σύμβαση).Οι εγκαταστάσεις του ΕΑΑ απαιτούν σημαντικές αναβαθμίσεις και επεκτάσεις.
  3. Δυσκολίες συντήρησης τεράστιου δικτύου ερευνητικών υποδομών με ίδια μέσα. Ανάγκη να υπάρξει σχετική μόνιμη χρηματοδότηση από την πολιτεία.
  4. Οι γραφειοκρατικές και χρονοβόρες διαδικασίες για την υλοποίηση χρηματοδοτούμενων ερευνητικών και παροχής υπηρεσιών έργων , οι οποίες επιβάλλονται από εθνικούς κανονισμούς.
  5. Η Εθνική χρηματοδότηση της έρευνας δεν είναι εγγυημένη, ενώ οι μισθοί σε σχέση με εξωτερικό είναι εξαιρετικά χαμηλοί, ενισχύοντας το brain-drain.
  6. Μη ανεπτυγμένο σύστημα ηλεκτρονικής διαχείρισης διαδικασιών (έχουμε όμως ήδη ξεκινήσει την εφαρμογή του συστήματος ΙΡΙΔΑ, μετά από υπογραφή συμφωνίας με το ΓΕΑ, του Υπ. Εθνικής Άμυνας).

Ευκαιρίες

  1. Συμμετοχή των ερευνητών σε πολλές σημαντικές επικείμενες και μελλοντικές αποστολές και διεθνή συνεργατικά προγράμματα.
  2. Συμμετοχή ερευνητών σε διάφορες επιστημονικές και κυβερνητικές επιτροπές.
  3. Το ΕΑΑ συντονιστής της Εμβληματικής Δράσης της ΓΓΕΤ «Εθνικό δίκτυο για την Κλιματική Αλλαγή – CLIMPACT» στο οποίο συμμετέχουν 10 επιπλέον φορείς.
  4. Υλοποίηση φιλόδοξων αναπτυξιακών έργων όπως το Παρατηρητήριο Γεωεπιστημών και Κλιματικής Αλλαγής στα Αντικύθηρα – ΠΑΓΓΑΙΑ.
  5. Παροχή στη Πολιτεία και τον πολίτη πολύτιμων και καινοτόμων υπηρεσιών, εργαλείων και εμπειρογνωμοσύνης σε θέματα έκτακτης ανάγκης και φυσικών καταστροφών.
  6. Επιστημονικά δεδομένα ανοικτής πρόσβασης και υποδομές όπως DIAS, BEYOND, Σεισμικού δικτύου και PANGEA, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την διακρίβωση και την επιβεβαίωση των επιδόσεων νέων επιστημονικών μοντέλων ενσωματώνοντας νέα δεδομένα από τα δίκτυα του ΕΑΑ.
  7. Επίλυση ιδιοκτησιακού καθεστώτος ΕΑΑ.
  8. Επέκταση κτηριακών εγκαταστάσεων.
  9. Ενίσχυση προσωπικού με 15 νέες θέσεις (ΑΣΕΠ).
  10. Ενίσχυση χαμηλόβαθμων ερευνητών με εσωτερικές υποτροφίες/βραβεία.
  11. Εκκίνηση της χρήσης πληροφοριακού συστήματος ηλεκτρονικής διαχείρισης διαδικασιών ΙΡΙΔΑ.

Απειλές

  1. Χαμηλό επίπεδο κρατικής χρηματοδότησης για την υποστήριξη και διατήρηση των μεγάλων ερευνητικών υποδομών και δικτύων.
  2. Εφαρμογή των γραφειοκρατικών διατάξεων του Ν.4485/2017, που αποτελούν τροχοπέδη στην ανάγκη ευελιξίας στην υλοποίηση ερευνητικών προγραμμάτων.
  3. Η πολυπλοκότητα των διαδικασιών & κανονισμών από μεριάς των εθνικών χρηματοδοτικών αρχών για τη διαχείριση ερευνητικών προγραμμάτων και της χρηματοοικονομικής αναφοράς τους, οι οποίες είναι χρονοβόρες, δυσκίνητες και ασυνεπείς μεταξύ των διαφόρων προγραμμάτων τελικά αποτρέπουν την εστίαση στην πραγματική ερευνητική εργασία.
  4. Οι εθνικοί περιορισμοί στην πρόσληψη νέου διοικητικού προσωπικού για την στελέχωση των μονάδων του ΕΑΑ,, που προκαλεί ένταση στο περιορισμένο προσωπικό και υποχρεώνει τους ερευνητές να διαθέσουν χρόνο και πόρους για τακτικές διοικητικές εργασίες.
  5. Καθυστέρηση ολοκλήρωσης του νέου κτηρίου του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου.
  6. Έλλειψη επαρκών χώρων εργασίας για τους ερευνητές αλλά και για την διοίκηση.